www.schwiebus.pl

:: Kreatywni inaczej
Artyku dodany przez: schwiebu (2012-01-12 19:33:15)

Kreatywni inaczej

Dzie za Dniem
Wydanie 51 [514] z dnia 21 grudnia 2011 r.
Panowie Radni, proponuj zajara, na kreatywno嗆 ;-)

Tytu jest cytatem – g這sem czytelnika miejskiego portalu „Okolice Najbli窺ze”

Gdyby Kubu – m鎩 przem康rza造 wnuk z Wroc豉wia, czytaj帷 nazw ulicy – spyta: "Dziadku, kto to by Lech Wierusz?" Odpowiedzia豚ym z dum, 瞠 to 安iebodzinianin 40-lecia. Lekarz, kt鏎y prostowa kr璕os逝py i przed逝瘸 nogi dzieciom z ca貫j Polski.

Ulice zacz皻o oficjalnie nazywa u schy趾u Rzeczpospolitej w 1770 r., w Warszawie, za spraw Andrzeja Lubomirskiego – marsza趾a wielkiego koronnego. Na pocz徠ku by造 to nazwy zwyczajowe – nawi您ywa造 do postaci powszechnie znanych. Wywodzi造 si te od mieszkaj帷ych tam rzemie郵nik闚, st康 M造雟ka, Garbarska, Cegielniana. Cz瘰to znany budynek stanowi o nazwie ulicy, np. Ko軼ielnej, Szpitalnej, Szkolnej. Topografia decydowa豉 o Jeziorowej, Kolejowej, Podg鏎nej, Przy Torze, Za Grobl itd. Ulice wylotowe nazywane by造 od miejscowo軼i, do kt鏎ych wyprowadza造 podr騜nych.

Ka盥a z nazw – szczeg鏊nie zwyczajowych – utrwala豉 postaci historyczne w tym wywodz帷e si ze 鈔odowiska. W Wolsztynie mam przyjaciela na ul. Gajewskich. Od lat obiecuj sobie spyta go, kto zacz byli bracia Gajewscy i czym zas逝篡li si Wielkopolsce.

W 安iebodzinie w 1945 r. cz窷 nazw ulic pozostawiono, t逝macz帷 nazwy jako kalki np. Krossenerstraβe na Kro郾ie雟k (dzi Sikorskiego), Glogauerstraβe na G這gowsk, Zllichaustraβe na Sulechowsk, ale Br酹z Straβe (do Br鎩ec) zmieniono na Pozna雟k. Ulice tw鏎c闚 pozostawiono ludziom kultury np. Goethestraβe – Mickiewicza, Schillerstraβe – Matejki, Lessingstraβe – Krasi雟kiego (por. www.schwiebus.pl/articles.php?id=10#ab.)

Gdy wieje wiatr historii, zmieniaj si rz康y, granice, nazwy plac闚. Niegdy ul. Szeroka, po 1933 r. zmieni豉 si w Adolf Hitlerstraβe, by sta si ulic Stalina, a po 5 III 1953 r. ulic 22 Lipca (na cze嗆 Manifestu PKWN), wreszcie – po przemianach w 1989 r. – otrzyma imi Pi連udskiego. W闚czas ul. Armii Czerwonej zmieniono na Wojska Polskiego, ul. Obro鎍闚 Stalingradu na Wa這w oraz, nie wiedzie dlaczego, chybiono, wybieraj帷 patrona ulicy 砰mierskiego – w miejsce Feliksa Dzier篡雟kiego.

Dyrektor tut. Muzeum, Marek Nowacki, w swym memorandum do radnych (1993) zauwa篡, 瞠 kilka nazw si powtarza, np. os. 畝k闚 i ul. 畝k闚, os. S這neczne i ul. S這neczna, os. ㄆ篡ckie i ul. ㄆ篡cka. Zaproponowa wi瘯szo嗆 spo鈔鏚 27 zmian i uzupe軟ie. Przyk豉dowo mieszka鎍y 安ierczewskiego mieszkaliby na 草趾owskiej (od nazwy wsi Salkau – 草趾闚, niegdy granicz帷ej z miastem). Apelowa te: „(…)ka盥a zmiana powinna by przemy郵ana, rozwa穎na, poddana publicznej dyskusji”.

Niegdysiejsza Gazeta Powiatowa, najcz窷ciej g這sem Bo瞠ny Sieciechowicz, na swych 豉mach podnosi豉 postulat zmiany ulic, k豉d帷 szczeg鏊ny nacisk na trzy z nich: gen. 安ierczewskiego, Roli-砰mierskiego i Walki M這dych – [w:] Gracjan Wrembel: „Ulice bandyt闚” nr 5/113/ maj 2001 r.). W tej kwestii m鎩 kolega – Zdzis豉w G. twierdzi, 瞠 ulic bandyt闚 jest wi璚ej. Mieszka za biurowcem LFM, na Partyzanckiej, a ta w jego dowolnym t逝maczeniu to dawna Banditen Straβe!

Rada wraz z burmistrzem odwleka豉 zmiany, t逝macz帷 to kosztami (akty notarialne, piecz徠ki, akty prawne firm, wpisy do ewidencji, dowody osobiste czy prozaiczna wymiana oznakowa budynk闚). Przyk豉dowo: na ul. 安ierczewskiego mieszka ok. 1.100 os鏏 i dzia豉 tu 169 firm (2001 r.).

Regionalista – Wies豉w Zdanowicz, rozwa瘸j帷 kwesti nazewnictwa ulic zauwa篡, 瞠: „W nowych nazwach nie uwzgl璠niono jednak zwi您ku z przesz這軼i miasta i tradycj, nie wykorzystano tak瞠 nazwisk wielkich 鈍iebodzinian, znanych poza granicami kraju, a zapomnianych w rodzinnym mie軼ie” [w:] 安iebodzin na mapach 1302-1992, wyd. 刑K).

Nowe uliczki os. Po逝dniowego wytyczone za hipermarketem „Tesco” przybra造, nie wiedzie dlaczego, nazwy: Cisowa, Modrzewiowa, Sosnowa, 安ierkowa, Lipowa, cho si prosi這, by t ostatni z racji patrona szko造 nr 6 nazwa imieniem Kornela Makuszy雟kiego. Podobnie zabrak這 wyobra幡i tym, kt鏎zy uczcili now nawierzchni uliczki 陰cz帷ej Cegielnian z Sobieskiego, nazywaj帷 j Brukow, oraz 逝k za najnowsz „Biedronk”, nazywaj帷 t cz窷 dot. ulicy Konarskiego ulic ㄆkow. Prze鄉iewca m鏬豚y spyta, kto zacz Brukow i ㄆkow – mo瞠 to radzieccy genera這wie, wyzwoliciele Schwiebus?

Do postaci dra L. Wierusza, kt鏎ego wymieni貫m na wst瘼ie, m鏬豚ym doda pedagog闚: W. 畝rnowskiego, Z. J. K璠zierskich, 安iebodzi雟ki Zwi您ek Kresowian, ksi篹y pracuj帷ych tu po 30 lat: P. Janika i B. Pacyg, a mo瞠 kt鏎ego z burmistrz闚: St. B豉szaka, G. Antonowicza, H. Panufnika, Cz. Gordzelewskiego. Kandydatury podaj a vista, pierwsze z brzegu. Iker Casillas, bramkarz Realu Madryt, ma uliczk w rodzinnym miasteczku Mòstoles. Mo瞠 tak winien mie nasz mistrz 鈍iata – Zdzis豉w Hoffmann? Wreszcie: przyszed ju czas, by zwi您ki Czes豉wa Wydrzyckiego – Niemena ze 安iebodzinem, kt鏎e manifestujemy, pokazuj帷 go軼iom 豉weczk pod ratuszem, potwierdzi ulic jego imienia!

To ma這 kosztuje: gazety lokalne i portal www.okolicenajblizsze.pl mog przeprowadzi plebiscyt na nazwy ulic i wtedy „mo瞠 unikn瘭iby takiej kompromitacji swojej "kreatywno軼i" naszych (bez)Radnych”, jak pisze internauta na stronach red. A. Lichuty. Nie od rzeczy by豉by komisja sta豉 ds. nazewnictwa przy Wydziale GKiM UM.

Z ul. Bocznej wejd na Podg鏎n, by pokonuj帷 ul. Strom, znale潭 si na ul. Na Skarpie – to ma sens, bior帷 pod uwag pag鏎ki w okolicy os. 畝k闚. Nijak nie wiem, jak radni 28.10.2011 r. ulic Sadow zbratali z Gronow, zamykaj帷 to zgrabnie – niczym w馧 z karet – ul. Do篡nkow na po逝dnie od ul. Lipowej (w Poznaniu na Do篡nkowej – za Cytadel – jest kilka akademik闚 – mo瞠 kt鏎y mia tam sympati?).

Chcia豚ym mieszka na ul. Jolki (przeboju Felicjana Andrzejczaka) – dlaczego nie! Mo瞠 Eberhard Hilscher – honorowy obywatel miasta le膨cy pod platanami tut. cmentarza – berli雟ki pisarz, historyk, krytyk (m這do嗆 sp璠zi w Schwiebus) zas逝篡 na ulic? U鄉iechaj帷 si, mo積a powiedzie, 瞠 taki patron by豚y 豉twy do wym闚ienia Niemcom z centrali firmy „Recaro”, kt鏎a przy Do篡nkowej rozpocz窸a budow.

Jak wieszcz „Okolice najbli窺ze” tzw. spinka od sadu do nowej „Mr闚ki” (cz窷 drogi woj. 276 do w瞛豉 na S3) ma si nazywa ul. S這wia雟k! (Przy okazji: ten market m鏬豚y stan望 po drugiej stronie jezdni, nie deprecjonuj帷 warto軼i pobliskich willi).

Mam wielki szacunek dla braci S這wian i historii staro篡tnej ziem polskich, ale prosz wybaczy: 800 metrowa ulica musi honorowa 鈍iebodzinian, bo inaczej ze S這wia雟kiej, podobnie jak z Brukowej i ㄆkowej, b璠ziemy mieli tyle, co psy z lotu ζjki w kosmos…

Kazimierz Gancewski – Tutejszy

PS. Przed rokiem 1970, gdy moje technikum wybudowano przy polnej uliczce bez nazwy, zwr鏂i貫m si na lekcji mechaniki do dyrektora TM Jana Korbelaka (1929-1994), 瞠 trzeba to zmieni. Odpar z u鄉iechem: „Ucz si pilnie, kiedy nazwiemy j twoim imieniem!”. Trzyma貫m go za s這wo, p鏦i nie pokona go 鄉iertelny zator…

A tymczasem do domu doje盥瘸m dawn Kutschlauer Straβe (Kutschlau/Chociule), kt鏎a na starej widok闚ce przecina tory kolejowe! (Obni穎no j p騧niej, by wesz豉 pod wiadukt przy pa豉cyku von Sallet – wdowy po wybitnym numizmatyku.) Przy „Biedronce” skr璚am w dawn ul. Hindenburga i przecinaj帷 d. Goethestraβe i Lessingstraβe, doje盥瘸m na os. Kopernika, kt鏎e na pocz徠ku lat 70-tych by這 buraczanym polem.




adres tego artyku逝: www.schwiebus.pl/articles.php?id=240