www.schwiebus.pl

:: Od legendy do fakt闚
Artyku dodany przez: schwiebu (2011-11-13 19:34:25)

Od legendy do fakt闚

Martyrium und Heldentum Ostdeutscher Frauen - Ein Ausschnitt aus der Schlesischen Passion 1945/46
Dr. Johannes Kaps
Munchen 1954 r.
Martyrium und Heldentum Ostdeutscher Frauen - Ein Ausschnitt aus der Schlesischen Passion 1945/46

Schwiebus (obecnie 安iebodzin), Kreis Zllichau – Schwiebus (dawniej powiat sulechowsko – 鈍iebodzi雟ki).

30 stycznia 1945 r. Schwiebus (安iebodzin) by ca趾owicie otoczony przez drug armi bia這rusk. Armia Czerwona dotar豉 przez Jordan – Paradies (obecnie Jordanowo – Go軼ikowo) do Sternberg (obecnie Torzym), na po逝dniu zdoby豉 Bomst (obecnie Babimost), Unruhstadt (obecnie Kargowa) i Zllichau (obecnie Sulech闚), miasta, kt鏎e teraz s prawie ca趾owicie zniszczone. 1 lutego 1945 r. oko這 godz. 07:00 rano rosyjska kawaleria i wojska pancerne wkroczy造 do Schwiebus (安iebodzin). Szpital 鈍. J霩efa, kt鏎y funkcjonowa jako szpital rezerwowy 101, zosta natychmiast zaj皻y przez Rosjan. Lscher, cz這wiek lecz帷y metodami niekonwencjonalnymi, poda si wobec Rosjan za ordynatora i jest odpowiedzialny za wiele okropnych zdarze. Siostra M. Edmara broni豉 si przed gwa速em i zosta豉 zamordowana strza貫m w g這w; ona jest pochowana w ogrodzie probostwa. Pierwsze cztery dni okupacji by造 zno郾e, oczywi軼ie by造 kradzie瞠 (zegark闚, pier軼ionk闚) i gwa速y na kobietach i dziewczynach. Ale ca造 koszmar rozpocz掖 si 5 lutego. Siostry M. Aphrodidia i Lybia a tak瞠 wyp璠zony przez gestapo proboszcz Konrad D. znale幢i schronienie w moim domu. Proboszcz codziennie odprawia w naszym mieszkaniu Msz 鈍. Na oczach mojej 穎ny i dzieci rosyjski major zamordowa strza貫m w g這w siostr Lybi, kt鏎a dzi瘯i znajomo軼i j瞛yka polskiego nie dopu軼i豉 do tego, aby ten major uprowadzi nasze najm這dsze dziecko, kt鏎e mia這 wtedy 3 lata. Zab鎩stwa, gwa速y, po瘸ry nale瘸造 do porz康ku dziennego. Gwa販ono wszystkich: od dziecka do staruszki w domu spokojnej staro軼i, a je郵i nie by這 to mo磧iwe z powodu wieku, uderzeniem kolb rozbijano kobietom czaszk. Prawie wszystkie siostry szpitala 鈍. J霩efa ukrywa造 si na poddaszu plebani lub ko軼io豉. Lscher zdradzi Rosjanom kryj闚k kobiet: s. M. Speciosa, Orlanda, Leutberga i inne siostry, kt鏎ych nazwisk nie pami皻am, zosta造 zamordowane w domu przy Salkaustra絽. Na pocz徠ku marca 1945 roku wraz z sze軼ioma innymi osobami szuka貫m w ca造m mie軼ie ich zw這k, aby zapobiec epidemii.

Kiedy je znale幢i鄉y, okaza這 si, 瞠 ich zw這ki by造 porozrzucane i po獞iartowane.

Kobieta, kt鏎a by豉 鈍iadkiem naocznym tych zaj嗆 i kt鏎a zmar豉 przedwcze郾ie wskutek drastycznych prze篡, opisywa豉 te zaj軼ia w nast瘼uj帷y spos鏏:
Pod koniec stycznia 1945 roku po wkroczeniu Rosjan do Schwiebus (安iebodzin) zostali鄉y wyp璠zeni z domu przez Rosjan o godz. 05:00 pod wiecz鏎. Zanim to jednak nast徙i這, do godz. 04:00 siostry musia造 przyszykowa dom na transport rannych Rosjan. Siostrze Oberin, kt鏎a prosi豉, aby zostawi nam troch miejsca, zagro穎no rozstrzelaniem. Noc sp璠zi造鄉y na plebanii, a nast瘼nego dnia cz窷 si鏀tr musia豉 prosi o miejsce u rodzin. Najgorszym dniem by豉 sobota kap豉雟ka w lutym. Rano ok. godz. 09:00 do mieszkania wesz這 dw鏂h Kozak闚, kt鏎zy wyrzucili w豉軼icielk. My, tzn. trzy siostry zosta造鄉y same z tymi bestiami. Na pocz徠ku pobili nas ga陰zkami wierzbowymi. Sta造鄉y w rz璠zie a jeden Kozak chwyci jedn siostr za rami i chcia j wci庵n望 do pokoju obok. Zobaczy jednak m這dsz siostr i ruszy w jej stron. Ona cofa豉 si, broni豉 r瘯oma i krzycza豉: „Prosz mnie nie dotyka, prosz strzela!” Kozak 軼i庵n掖 karabin maszynowy i tym samym momencie siostra osun窸a si ko這 szafy, trafiona w czo這 przez jedn z kul, tak, 瞠 m霩g wydosta si przez potylic. 砰豉 jeszcze dwie godziny, umiera豉 w strasznych j瘯ach. Przytomno嗆 umys逝 innej siostry w tych momentach by豉 godna podziwu. Kl璚za豉 przy umieraj帷ej siostrze i wypowiada豉 na g這s kr鏒kie modlitwy. Jeszcze nigdy w 篡ciu nie s造sza豉m tak 瘸rliwej modlitwy.

Strza us造sza drugi Rosjanin, kt鏎y zaraz przyszed, zawo豉 Kozaka i rozmawia z nim. Potem znikn瘭i, w przeciwnym razie spotka豚y nas zapewne taki sam los jak nasz wsp馧siostr, bo za 瘸dn cen nie odda造by鄉y najwa積iejszego. Zaraz sprowadzono tamtejszego duchownego i w obecno軼i modl帷ych si kap豉n闚 i si鏀tr nasza wsp馧siostra odesz豉 do wiecznej ojczyzny.

Tego samego dnia o godz. 08:00 wieczorem podjecha pod plebani samoch鏚, z kt鏎ego wysiad這 dw鏂h kompletnie pijanych rosyjskich oficer闚 i Ukrainka. Za膨dali, aby przysz造 cztery siostry, kt鏎e b璠 urz康za造 lazaret. W Schwiebus {安iebodzin) nie by這 wtedy o鈍ietlenia. Musia造 przyj嗆 siostry, spo鈔鏚 kt鏎ych wyszukano cztery w wieku poni瞠j 50 lat. Dwie z nich uciek造. Te bestie tak d逝go szala造 i strzela造, a siostry znajduj帷e si na najwy窺zym pi皻rze us造sza造 ha豉s i zesz造 na d馧, aby zobaczy, co si tam dzia這. Dwie m這dsze uzdolnione siostry dobrowolnie zaofiarowa造, 瞠 p鎩d zamiast dw鏂h innych si鏀tr, mimo, 瞠 wiedzia造, co ich czeka.

Mia造 wr鏂i po dw鏂h godzinach, aby zast徙i造 je cztery inne siostry. Wszyscy domy郵ali si, 瞠 to by豉 tylko wym闚ka. Przy wyj軼iu siostry odda造 starszym siostrom pier軼ionki i zegarki. Ich ostatnie s這wa brzmia造: „Nigdy wi璚ej ju nie wr鏂imy". Ka盥e p騧niejsze ich poszukiwanie nie przynios這 rezultat闚. Rzekomo dwie z nich mia造 by rozstrzelane, jedna zgin望 od ran zadanych no瞠m a jedna mia豉 nie mie g這wy. Zosta造鄉y tam jeszcze chwil. Nagabywania nie by這 ko鎍a. Dzie i noc kto przychodzi i wychodzi. Ka盥y chcia mie co z naszego dobytku, jaki uda這 si nam jeszcze uratowa. To by造 okropne dni i noce dla naszych dusz i cia. Nast瘼ny tydzie znowu za膨da od nas nowej ofiary. Jedna z si鏀tr, kt鏎a dobrze zna豉 j瞛yk polski, zajmowa豉 si ochron pewnej rodziny lekarza. Cz瘰to zapobiega豉 nieszcz窷ciom w tej rodzinie, a do pewnego wieczora, kiedy do domu przyszli pijani oficerowie i chcieli mie na noc ma陰 dziewczynk. Siostra u篡豉 wszelkiej mo磧iwej perswazji a oni zrezygnowali. Dziecko by這 uratowane, ale oni teraz chcieli mie kobiet. Siostra znowu zacz窸a ich pospiesznie namawia, aby zaniechali tego pomys逝. W rezultacie otrzyma豉 strza w g這w. Lybia to ju sz鏀ta siostra, kt鏎a by豉 ofiar tych bestii.

Wczesnym rankiem mieli鄉y codziennie w ko軼iele parafialnym Msz 安., wolno nam by這 przyjmowa Zbawiciela, cho by這 to zwi您ane z niebezpiecze雟twem, a ka盥ego dnia udzielana nam by豉 absolucja generalna. Pewnego dnia obu kap豉n闚 zabrano do pracy, z kt鏎ej ju nigdy wi璚ej nie wr鏂ili. 12 lutego wszystkie zosta造鄉y wyp璠zone ze Schwiebus (安iebodzin). A teraz dok康? To by這 pytanie nape軟iaj帷e strachem. Starsze i schorowane siostry nie mog造 ju i嗆 dalej. W obozie, w kt鏎ym wcze郾iej przebywali uwi瞛ieni Rosjanie, znalaz造鄉y magazyn ze s這m. Do kwietnia koczowa造鄉y tam w strasznych warunkach. Razem z nami by這 wiele innych kobiet, m篹czyzn i dzieci. 疾by nie umrze z g這du, musia造鄉y z wielkim strachem szuka ziemniak闚 w pustych piwnicach. To by這 jedyne, co mia造鄉y do jedzenia. Niemiecki t逝macz rosyjskiego komendanta wsp馧czu nam, nie m鏬 nam jednak pocz徠kowo pom鏂. D逝gie noce i te ci庵貫 przychodzenie tych bestii, krzyk i wo豉nie o pomoc kobiet i dziewcz徠 oraz strach - tego si nie da opisa. W kwietniu 1945 r. zosta造鄉y uwolnione i uda造鄉y si do tamtejszej szko造, gdzie by造鄉y same wraz z naszymi staruszkami i jedn m這d dziewczyn. By這 dwana軼ie si鏀tr, kt鏎e zajmowa造 si chorymi, towarzyszy造 umieraj帷ym i chowa造 zmar造ch, robi帷 wszystko najlepiej, jak tylko potrafi造. A ksi璠za nie mo積a by這 nigdzie znale潭.

W maju 1945r. pozwolono nam powr鏂i do jednej cz窷ci naszego domu. Nie by這 ju prawie 瘸dnych Rosjan a w naszym szpitalu znajdowali si ranni Polacy. My nie mia造鄉y jednak do niego wst瘼u. W domu nie mo積a by這 niczego znale潭 opr鏂z brudu, tylko brudu. W ogrodzie zgliszcza, z kt鏎ych wyci庵a造鄉y to, co by這 nam potrzebne. Ze s這my i starych szmat zrobi造鄉y sobie legowisko, g堯d znowu by naszym go軼iem. Musia造鄉y wtedy obiera ziemniaki dla polskiego lazaretu i dostawa造鄉y za to troch zupy ziemniaczanej, kt鏎a cz窷ciej przypomina豉 pomyje. Jedzenie, kt鏎e pozosta這 w lazarecie, by這 zasypywane w do豉ch, ale nam go nie dano. Tymczasem siostry, kt鏎e by造 w stanie pracowa, przydzielono do opieki nad chorymi Niemcami z okolicy i w polskim szpitalu. Tam te by這 tylko troch wodnistej zupy i czasami kawa貫k suchego chleba. Siostrom przydzielano tylko prace najni窺zego szczebla i dy簑ry nocne. I tak min窸o kolejnych kilka tygodni pe軟ych niedostatk闚. Gdyby siostry pos豉ne do opieki nad lud幟i na wsi nie przysy豉造 nam czego do jedzenia, na pewno powoli umar造by鄉y z g這du.

Koniec czerwca 1945 r. oznacza nowy cios. Wczesnym rankiem przysz豉 polska milicja: „Za dziesi耩 minut opu軼i dom i zabra za sob tylko 20 kilogram闚!” Dobrych rzeczy w og鏊e nie pozwolono siostrom zabra. Je郵i polska milicja znalaz豉 co jeszcze, to zabiera豉. Pokoje zamkni皻o, a my musia造鄉y z pustymi r瘯oma uda si w nieznane. Tylko dok康 i嗆 w tej strasznej burzy i deszczu? W kolumnie 800 os鏏 maszerowali鄉y przez ulice bez 瘸dnego planu i celu. Polscy 穎軟ierze towarzyszyli nam. W rowach przydro積ych le瘸造 zw這ki doros造ch i dzieci, porozbijane samochody, 堯磬a, meble itd. Pod wiecz鏎 szukali鄉y schronienia w pustych domach. Przemoczeni i przemarzni璚i mimo letniej pory. Na dodatek dokucza造 nam robaki. I tak przez 70 kilometr闚. We Frankfurcie nad Odr zostawiono nas samym sobie. 皋軟ierze dostali polecenie, aby nas tam doprowadzi. N璠znych i chorych oddali鄉y si w r璚e losu. Jedn noc sp璠zi造鄉y u tamtejszych Si鏀tr Mi這sierdzia, kt鏎ych dom zosta zbombardowany i kt鏎e znalaz造 tam przej軼iowo schronienie. Pewien kierowca, kt鏎y przewozi samochodem poszkodowanych do miejscowo軼i K霵igswusterhausen, ulitowa si nad nami, kt鏎e by造鄉y chore i wyczerpane, i podwi霩 nas. Na w豉sne ryzyko zawi霩 nas do Potsdam (Poczdam) i tam nas wysadzi. Udziela造鄉y si w tamtejszym szpitalu, a potem nasi prze這瞠ni przydzielili nam obszar pracy.


Raport nr 146

Schwiebus (obecnie 安iebodzin), Kreis Zllichau-Schwiebus (dawniej powiat 鈍iebodzi雟ko-sulechowski)

27 stycznia 1945 r. pierwsza bia這ruska armia ci庵n窸a przez granic Rzeszy przy Neu-Bentschen (obecnie Zb御zynek), Bomst (obecnie Babimost) i Unruhstadt (obecnie Kargowa), na p馧nocy przy Tirschtiegel (obecnie Trzciel). 30 stycznia 1945 r. Schwiebus (安iebodzin) by okr捫ony, poniewa Rosjanie zdobyli Rentschen (obecnie Radoszyn), Kutschlau (obecnie Chociule), Jordan (obecnie Jordanowo) i Mhlbock (obecnie O這bok). 1 lutego 1945 r. oko這 godz. 07:00 rano, kiedy jeszcze byli鄉y na Mszy 鈍. w ko軼iele, rosyjskie wojsko wkroczy這 do miasta Schwiebus (安iebodzin), kt鏎e skapitulowa這. Dotychczas miasto nie ucierpia這 z powodu wojny, dlatego teraz dotkn窸o je wi瘯sze cierpienie.

Pierwsze oddzia造, kt鏎e przechodzi造 przez miasto, ukrad造 rzeczy warto軼iowe (zegarki, pier軼ionki itp.), jednak m璚ze雟two mieszka鎍闚 nast徙i這 dnia trzeciego. Zab鎩stwa, po瘸ry, kradzie瞠 i gwa速y by造 na porz康ku dziennym, i niewa積e by這, czy dotyczy造 one dziesi璚ioletnich dzieci czy staruszek w domu spokojnej staro軼i. Wi璚ej ni jedna trzecia miasta sp這n窸a. Natychmiast swoj potworn dzia豉lno嗆 rozpocz掖 rosyjski Pa雟twowy Zarz康 Polityczny (GPU). Knuty, karabiny maszynowe, pistolety, bro, pija雟two do nieprzytomno軼i, po瘸ry, gwa速y i zab鎩stwa: to wszystko panowa這 teraz w niemieckim mie軼ie. Wielu ludzi - ok. jednej si鏚mej mieszka鎍闚 nie da這 rady - pope軟i這 samob鎩stwo w akcie rozpaczy. Sklepy, mieszkania i apteki zosta造 ca趾owicie spl康rowane a przedmioty wyrzucone na ulice lub do ogrod闚. I niewa積e czy chodzi這 o lekarstwa, zabawki dla dzieci, wyposa瞠nie mieszka czy sprz皻y domowe. W tym ca造m chaosie je寮zi造 czo貪i. Domy pali造 si jak pochodnie. Nasz szpital 鈍. J霩efa i szpital ewangelicki zosta造 doszcz皻nie spl康rowane. Chodzi貫m p騧niej przez puste pomieszczenia, w kt鏎ych le瘸造 pierze z porozcinanych 堯瞠k, podarte ksi捫ki, na kt鏎ych porozlewany by syrop i przetwory. Zwie鎍zeniem kultury, kt鏎a do nas dotar豉, by造 ludzkie odchody w ogromnej ilo軼i. Taki obraz mo積a przyporz康kowa ka盥emu domowi.

7 lutego 1945 r. Rosjanie zabrali do niewoli i umie軼ili w rosyjskim obozie je鎍闚 wojennych wszystkich m篹czyzn z miasta. Niewa積e czy byli oni wojskowymi czy cywilami, duchownymi, lekarzami czy kim innym. Ob霩 ten znajdowa si w okolicy miasta Reppen (obecnie Rzepin), poniewa teraz ju trwa造 walki o Frankfurt nad Odr. W tym transporcie by這 nas 11000 (jedena軼ie tysi璚y) m篹czyzn. Obok mnie maszerowa nasz proboszcz oraz J霩ef Fuhrmann, nasz wikariusz okr璕owy, kt鏎y zmar w Rosji 1 wrze郾ia 1946 r. Tam pracowa w cegielni. Bardzo os豉b z powodu ci篹kiej pracy i brakuj帷ego jedzenia i nabawi si ci篹kiej choroby serca. Rosyjska lekarka obozowa napisa豉, 瞠 jest ob這積ie chory, niezdolny do pracy. W po這wie wrze郾ia mia powr鏂i do ojczyzny. Jednak nadzorca, kt鏎y by volksdeutschem, zmusi go do pracy, kt鏎a zako鎍zy豉 si 鄉ierci w ci庵u dw鏂h, trzech dni.

22 lutego 1945 r., na kr鏒ko przed transportem do Rosji, uda這 mi si zbiec. 24 lutego dotar貫m na pieszo przez Sternberg (obecnie Torzym), w kt鏎ym prawie wszystko by這 podziurawione pociskami, do Schwiebus (安iebodzina).

W Schwiebus (安iebodzinie) nie by這 Niemc闚, domy by造 doszcz皻nie spl康rowane, przera瘸j帷o brudne. Sp這n掖 prawie ca造 rynek, tak samo wiele dom闚 na Kirchstra絽 (obecnie ul. Ko軼ielna), Glogauerstra絽 (obecnie ulica G這gowska) i na Lindenplatz (obecnie Plac Wolno軼i). Wsz璠zie zw這ki 穎軟ierzy, kobiet i m篹czyzn.

Ko軼i馧 wygl康a przera瘸j帷o. Powy豉mywane drzwi, 豉wki cz窷ciowo zniszczone, na pod這dze pe軟o szk豉 i butelek po w鏚ce, ornaty najcz窷ciej podarte, tak samo alby, kom瞠, i na wszystkim pe軟o odchod闚. Wy豉mane drzwiczki tabernakulum, rozbita wieczna lampka, tak samo organy. Ju przed ko軼io貫m le瘸造 porozbijane piszcza趾i organowe. Strzelali w sklepienie i w ambon. Figura Naj鈍i皻szego Serca Pana Jezusa i anio造 w o速arzu Maryjnym nie mia造 r彗. Wysadzili w powietrze szaf pancern i zrabowali jej zawarto嗆. Pan doktor M. zakopa najcenniejsze naczynia.

W Sobot Wielkanocn, 31 marca 1945 r., odnalaz貫m przez przypadek moj 穎n i pi璚ioro naszych dzieci. Oni uciekli do K. do naszego przyjaciela, ksi璠za proboszcza H.H. Schulza, kt鏎y mimo swego wieku 70 lat w spos鏏 heroiczny chroni niemieckie kobiety i dziewcz皻a. Zmar po tym strasznym pieszym marszu w sierpniu 1945 r. w Berlinie.


Raport nr 187

Ostatnie dni z 篡cia ksi璠za proboszcza Ericha Scholtyssek w Rentschen (obecnie Radoszyn), Kreis Zllichau-Schwiebus (dawniej Powiat 鈍iebodzi雟ko-sulechowski)(ur. 28 lutego 1906 r., wy鈍i璚ony 2 lutego 1930 r., rozstrzelany 31 stycznia 1945 r.)

30 stycznia 1945 r. o godz. 07:00 rano ksi康z proboszcz Scholtyssek odprawi ostatni w swoim 篡ciu Msz 鈍. Oko這 godz. 09:30 do Rentschen (Radoszyn) przyby造 pierwsze sowieckie czo貪i, kt鏎e zatrzyma造 si tutaj do ok. godz. 5.00 po po逝dniu, a nast瘼nie w zgodzie opu軼i造 parafi. Zaraz po tym do wsi przybyli kolejni Sowieci. Jaki je寮ziec zagrozi, 瞠 nas rozstrzela i za膨da od nas zegark闚, kt鏎ych i tak ju nie mieli鄉y. Ksi康z proboszcz Scholtyssek powiedzia wtedy: „Chcemy teraz modli si na r騜a鎍u, bo nie wiemy czy do篡jemy do jutra!" W nocy w s御iedniej wiosce Mhlbock (obecnie O這bok) s造cha by這 g這郾 strzelanin. Ksi康z proboszcz poszed do ko軼io豉 i przyni鏀 puszk z konsekrowanymi hostiami, 瞠by nam udzieli Komunii 鈍. W tym czasie do wioski przyby Wehrmacht i dosz這 do starcia z nadci庵aj帷ymi sowieckimi oddzia豉mi pancernymi, podczas kt鏎ego zapali豉 si drewutnia przy plebanii. Ksi康z proboszcz Scholtyssek zawo豉 nas, a my pr鏏owali鄉y ugasi po瘸r. W tym czasie, ok. godz. 09:30 przed po逝dniem, na podw鏎ko przysz這 czterech 穎軟ierzy sowieckich, kt鏎zy zawo豉li ksi璠za proboszcza i go przeszukali. Za膨dali, aby poszed z nimi do komendanta. Kiedy sprzeciwili鄉y si temu, wyja郾ili, 瞠 nie mamy si czego ba, on zaraz wr鏂i. Mia貫m zamiar p鎩嗆 razem z nim, ale ksi康z proboszcz zatrzyma mnie i chcia, abym pomaga przy gaszeniu po瘸ru. On mia by zaraz z powrotem.

Ale jednak ju nie wr鏂i. Nie us造szeli鄉y te niczego o nim, wi璚 musieli鄉y przyj望, 瞠 zabrali go. W nast瘼nych dniach nie wolno nam by這 opu軼i domu. Po oko這 czternastu dniach usun瘭i wszystkich mieszka鎍闚 wioski a my musieli鄉y uda si ok. 15 km w kierunku wschodnim. Po kolejnych czternastu dniach mogli鄉y wr鏂i do Rentschen (Radoszyn). Zaraz po naszym powrocie dzieci, kt鏎e musia造 zagoni krowy, znalaz造 ksi璠za proboszcza w 篤irowni poza wiosk. By martwy, z ty逝 g這wy przy prawym uchu wida by這 ran postrza這w. Obok niego le瘸這 jeszcze 15 martwych 穎軟ierzy. Kiedy zabierali鄉y jego cia這, dzia豉nia wojenne jeszcze trwa造, wi璚 nie dowiedzieli鄉y si czy zosta on zastrzelony celowo czy przypadkiem. Nie jest wykluczone, 瞠 w drodze od komendanta proboszcz us造sza wo豉nie jednego z rannych Niemc闚 le膨cych nieopodal i w豉郾ie wtedy zgin掖. To musia這 mie miejsce w wiosce; a potem go wynie郵i. My znale幢i鄉y go 1 marca 1945 r. a 5 marca polskie w豉dze gminne zezwoli造 na jego poch闚ek. Ksi康z proboszcz Scholtyssek zosta pochowany tam, gdzie go znale幢i鄉y.

Chcia豚ym jeszcze doda, 瞠 po powrocie do wsi Rentschen (Radoszyn) znale幢i鄉y puszk z konsekrowanymi hostiami, kt鏎a by豉 ukryta w piwnicy. Pod wp造wem szybko zmieniaj帷ych si zdarze ksi康z proboszcz Scholtyssek nie znalaz mo磧iwo軼i, aby nas o tym poinformowa lub udzieli nam Komunii 鈍. Razem z pozostaj帷ymi u nas lud幟i wierz帷ymi spo篡li鄉y te konsekrowane hostie, aby uchroni je przed zbezczeszczeniem.

Wybrane fragmenty w t逝maczeniu Alicji Pitak

Czytaj wi璚ej:
安iebodzi雟ka legenda
Od legendy do fakt闚
Boromeuszki cd...
Odkrywane tajemnice
Los Si鏀tr cd...
inne:
Zabytkowy k這pot



adres tego artyku逝: www.schwiebus.pl/articles.php?id=238