www.schwiebus.pl

:: 安iebodzin - 700 lat historii cz. I
Artyku dodany przez: schwiebu (2005-05-04 17:13:09)


"安iebodzin - 700 lat historii" - glosy. Cz窷 I.






Okolice Najbli窺ze
Wydania nr 2(53) luty 2001
Jubileusz w mie軼ie Gniewomira

 

"Nie wiem, kt鏎y to nasz przodek,
W przyd逝gi pono karnawa,
Gdy wyczerpa wszelki 鈔odek,
Sk康 wzi望 jaki 鈍ie篡 kawa,
Wnet po formy d捫帷 nowe,
Chwyci kpiarstwa kaduceusz,
Skrobn掖 si nim mocno w g這w
I wymy郵i - jubileusz.
Przyj窸a si ta zabawa,
Jako 瞠 w niej le篡 spos鏏,
Co ka盥emu daje prawa
Kpi z najszacowniejszych os鏏.
"
(Tadeusz Boy 疾le雟ki)

Dokument Gniewomira pochodzi z 1302 roku. Akt ten by przechowywany w pozna雟kim archiwum. Sp這n掖 w 1945 roku i teraz mo積a tylko ogl康a jego kopie: jedn w bibliotece Raczy雟kich, drug w archiwum Uniwersytetu Jagiello雟kiego. W dokumencie wyst瘼uje posta Gniewomira ze 安iebodzina. Oddawa on w do篡wotnie lenno dobra w Lubinicku rycerzowi Boguszowi Wezenborgowi, aby ten sprawowa opiek zbrojn nad cystersami w Parady簑. Jest to nastarszy pisany 郵ad wzmiankuj帷y o 安iebodzinie. Dobry pretekst, aby rok 2002 uzna jubileuszem 700-lecia miasta.

Burmistrz Dariusz Bekisz twierdzi, 瞠 nie jest problemem zakupienie jednej z tych kopii dla zasob闚 miejscowego muzeum. To niedu篡 wydatek. Ale problemem jest wydanie ksi捫ki o historii 安iebodzina. Dr Jerzy Piotr Majchrzak t ksi捫k napisa. Zatytu這wa: ,,Svibusium Felix''. Maszynopis jest ju w豉sno軼i miasta, ale brakuje pieni璠zy, aby ksi捫k opublikowa. Potrzeba pono na to 20 tys. z.

Papierowe dokumentowanie 篡cia ma sw鎩 sens. Do鈍iadczaj tego szperacze – regionali軼i, co jaki czas natrafiaj帷 na 廝鏚豉 pisane sprzed lat. Tym powodowa這 si stowarzyszenie ''Nasze gminne gimnazjum w Szcza鎍u'', kt鏎emu przewodniczy Ryszard Walkowiak, wicedyrektor gimnazjum. Wydano na 2001 rok kalendarz z rysunkami dzieci, kt鏎e zobrazowa造 w豉sn wyobra幡i najciekawsze miejsca w gminie. Niedoceniany Leszek Frey – Witkowski pom鏬 wybra 25 prac z plonu konkursu pod has貫m ''Nasza ma豉 ojczyzna''. Nak豉d 700 egzemplarzy wykupi dla swoich pracownik闚 supermarket "Intermarche", Urz康 Gminy, kilka bank闚. W ma貫j gminie znaleziono pomys i pieni康ze na taka inicjatyw. Nast瘼n ma by wydanie folderu na Dni Szcza鎍a.

Powtarzam: papierowe dokumentowanie 篡cia ma sw鎩 sens. Wystarczy spojrze do rubryki ,,Ferie,, na stronie terenowej Gazety Lubuskiej. Odnotowywane tam s propozycje imprez dla dzieci. Z liczby propozycji i ilo軼i miejsca po鈍i璚onego 安iebodzi雟kiemu Domowi Kultury mo積a wnosi, 瞠 jest to najlepszy dom kultury w wojew鏚ztwie. Czy tak jest naprawd? – Mog nam co o tym napisa czytelnicy "Okolic".

Marek Nowacki, dyrektor Muzeum Regionalnego martwi si, 瞠 ma zbyt skromne 鈔odki na organizacj obchod闚 jubileuszu miasta i musi rezygnowa z wielu wydatk闚. Z w豉snych do鈍iadcze wiem, 瞠 takie obchody zwykle udaj si, gdy s przygotowywane prze szerokie gremium spo貫czne. Takim mog這by by np. Towarzystwo Przyjaci馧 Ziemi 安iebodzi雟kiej, gdyby wykazywa這 aktywno嗆. Albo jaki np. Blok Inicjatyw Spo貫cznych – nie wymawiaj帷 radnemu Tomaszowi Mo瞠jko osamotnienia w dzia豉niu.

Urz康zenie jubileuszu 700-lecia by這by wspania陰 klamr, zamykaj帷 czas sprawowania w豉dzy przez obecnych radnych. By這by dobr okazj, aby podczas jubileuszowych imprez; sympozj闚, sesji, wernisa篡, festyn闚, przypomnie nie tylko dumn i chmurn histori miasta, ale te czas ostatnich dokona. A wszystko odbywa這by si przed kolejnymi wyborami do samorz康闚. Chleba mo瞠 by tu i 闚dzie brakowa這, ale igrzyska by造by przednie.

Point tego felietonu jest przewrotna my郵, 瞠 obecny zarz康 i radni maj ju do嗆 w豉dzy i nie chc by wybierani ponownie. Nie chc wykorzysta jubileuszu miasta do swoich propagandowych cel闚. Ale nawet i przy takim za這瞠niu warto im sugerowa, aby t ksi捫k o 安iebodzinie sfinansowali. Przecie to by豚y rodzaj pomnika, kt鏎y historykom nie pozwoli豚y w przysz這軼i pomin望 faktu, 瞠 istnieje publikacja pt. ,,Svibusium Felix'', a wydano j staraniem tej w豉郾ie Rady Miejskiej.

 

Jerzy Ch這dnicki

 





Gazeta Lubuska
21 Stycznia 2002
700 lat miasta

Tegoroczne obchody jubileuszu 700-lecia miasta b璠 odwo造wa si do prapocz徠k闚 miasta oraz do tradycji kulturowej wsp馧czesnych mieszka鎍闚, pochodz帷ych z Kres闚 Wschodnich.

Powo豉na zosta豉 grupa steruj帷a przygotowaniami do obchod闚, kt鏎ych kulminacja przypadnie w pierwszych dniach maja. W jej sk豉d weszli m.in. dyrektorzy domu kultury Zbigniew Szumski i muzeum regionalnego Marek Nowacki, a ca這嗆 prac koordynuje kierownik wydzia逝 o鈍iaty urz璠u miasta Ryszard Graczyk.
- Wiadomo, 瞠 to jubileusz historyczny, wi璚 w鈔鏚 imprez musz znale潭 si odwo豉nia do pocz徠k闚 miasta - m闚i Zbigniew Szumski. - Ju w styczniu zaczyna si cykl wyk豉d闚 w ramach Uniwersytetu Trzeciego Wieku. Natomiast 1 maja przewidujemy parad teatr闚 ulicznych w strojach rycerskich.
By unikn望 por闚na z pochodami, parada przejdzie w odwrotnym kierunku ni 1-majowe manifestacje.

Dobre pochodzenie

Najdawniejszej historii b璠zie te po鈍i璚ona wystawa w muzeum, jedna z najbogatszych, jakie dot康 zorganizowano - ,,安iadectwa i ludzie - 700 lat 安iebodzina’’.
- Wiele eksponat闚 ju sprowadzili鄉y, ca造 czas liczymy na wsparcie muzeum archeologicznego ze 安idnicy - informuje dyrektor Nowacki. - Mamy oryginalny dokument z 1730 r. z piecz璚i burmistrza 安iebodzina (to 鈍iadectwo ,,dobrego pochodzenia’’ wystawione przez w豉dze miasta jednemu z 闚czesnych sukiennik闚). Chcemy te zdoby kopi pierwszej ksi璕i miejskiej 豉wy s康owniczej z XV w.
Niestety, nie uda這 si zdoby najwa積iejszego tzw. dokumentu Gniewomira z 1302 r. Jeszcze przed wojn orygina znajdowa si w Bibliotece Raczy雟kich w Poznaniu, ale potem prawdopodobnie uleg zniszczeniu. Znamy jednak jego wygl康 na podstawie reprodukcji z XIX-wiecznego inwentarza Biblioteki Raczy雟kich i tak kopi poka瞠my na wystawie - zapewnia M. Nowacki. - Jednym z wa積ych eksponat闚 b璠zie te obraz olejny, zam闚iony i namalowany z okazji 700-lecia przez Jaros豉wa Strankowskiego ,,Obl篹enie 安iebodzina w 1489 r.’’. Obraz bardzo wiernie odtwarza wygl康 miasta w ko鎍u XV w.

Kresy medialne

Miasto wyasygnowa這 70 tys. z z przeznaczeniem na bud瞠t obchod闚. - Ale wi瘯szo嗆 imprez b璠zie realizowana w ramach bud瞠t闚 poszczeg鏊nych instytucji, organizuj帷ych je - podkre郵a Z. Szumski. - 20 tys. z przyzna造 w豉dze powiatu, z czego po這wa p鎩dzie na cykl imprez ,,Kresowe wi瞛i’’. To odwo豉nie si do 篡wej historii, istniej帷ej w 鈍iadomo軼i wsp馧czesnych 鈍iebodzinian. Zdecydowana wi瘯szo嗆 naszych mieszka鎍闚 to repatrianci ze wschodu lub ich potomkowie. Poza tym w skali kraju ro郾ie zainteresowanie kultur kresow (cho熲y sukces kasowy ,,Ogniem i mieczem’’) i przypuszczam, 瞠 b璠zie to no郾e medialnie.
W maju odb璠zie si tak瞠 uroczysta sesja rady miasta, na kt鏎ej zostan przyznane honorowe obywatelstwa (trwa ustalanie kandydat闚). Natomiast na wrzesie organizatorzy przewidzieli jubileuszowy mi璠zynarodowy festiwal folkloru oraz wizyt Bachusa i przeniesienie na jeden dzie Winobrania z Zielonej G鏎y do 安iebodzina.

 

Micha Iwanowski

 





Gazeta Lubuska
18 lutego 2002
Obl篹enie na 700-lecie

Obraz o wymiarach 140 na 70 cm na razie spoczywa w muzealnym magazynie. B璠zie go mo積a zobaczy przy okazji jubileuszowej wystawy w kwietniu.

 

Obraz olejny przedstawiaj帷y obl篹enie 安iebodzina w 1489 r. zam闚i造 w豉dze miasta z okazji tegorocznych obchod闚 700-lecia miasta.
Obraz olejny przedstawiaj帷y obl篹enie 安iebodzina w 1489 r. zam闚i造 w豉dze miasta z okazji tegorocznych obchod闚 700-lecia miasta.
fot. Ryszard Poprawski

Autorem obrazu jest 36-letni malarz-batalista rodem ze 安iebodzina Jaros豉w Stankowski. Pracowa nad dzie貫m cztery miesi帷e, po鈍i璚aj帷 mu czas po pracy (na co dzie prowadzi firm transportow).
Jak podkre郵a zleceniodawca - dyrektor Muzeum Regionalnego Marek Nowacki, obraz bardzo wiernie odtwarza XV-wieczn zabudow miasta, z kt鏎ej znaczna cz窷 dzi ju nie istnieje: mury obronne, zamek (obecnie cz窷ciowo zrujnowany), baszty i wie瞠. Na horyzoncie wida pejza ze wzg鏎zami, pod kt鏎ymi dzi przebiega trasa krajowa 安iecko-Pozna.
J. Stankowski posi趾owa si historycznymi rycinami, g堯wnie map miasta sprzed pi璚iu wiek闚 oraz obrazem z pocz徠k闚 XVII w. Z racji zami這wania, autor najch皻niej opowiada jednak o umieszczonym na pierwszym planie w璕ierskich 穎軟ierzach oblegaj帷ych miasto. - By這 w鈔鏚 nich wielu najemnik闚, kt鏎zy wyst瘼owali w闚czas w uzbrojeniu typu gotyckiego, w ci篹kich zbrojach z okuciami, opinaj帷ymi je寮嬈闚 razem z ko闓i - m闚i malarz. - Ale W璕rzy s ju namalowani jako lekka jazda, bez pancerzy, uzbrojona tylko w tarcze, szable i w堯cznie, wzorowana na wojskach tureckich. Wkr鏒ce potem ten wz鏎 uzbrojenia przej窸a ca豉 Europa, w tym tak瞠 polska husaria.
To trzeci obraz autorstwa Stankowskiego. Dwa pierwsze: ,,Bitwa pod Kijami'' oraz ,,Obl篹enie oddzia逝 Zb御kiego pod D帳r闚k'' nawi您uj do historii regionu i spoczywaj w 鈍iebodzi雟kim muzeum.

 

(mich)

 





Dzie za Dniem
WYDANIE NR 8 [21] z dnia 27 lutego 2002
安iebodzin. 43. edycja konkursu historycznego
W 700-lecie grodu

W pi徠ek 22 lutego w Publicznej Szkole Podstawowej nr 7 odby豉 si 43. edycja konkursu historycznego "安iebodzin - moje miasto". Do popularnego sprawdzianu przyst徙i這 57. m這dych 鈍iebodzinian.

Pytania konkursowe, przygotowane przez Zbigniewa Szarka wspieranego przez syna Piotra, tradycyjnie nie nale瘸造 do 豉twych. Nad prawid這w ocen odpowiedzi czuwa這 jury z這穎ne z do鈍iadczonych pedagog闚. Byli to: Genowefa Zarzycka, Janina Ostrowska i Henryk Go寮zi雟ki.

Po pisemnej cz窷ci eliminacyjnej do fina逝 dotar豉 dwunastka - po sze軼ioro ze szk馧 gimnazjalnych i podstawowych - najlepszych znawc闚 dziej闚 miasta. Cz窷 fina這w konkursu otworzy w obecno軼i wielu go軼i i sponsor闚 atrakcyjnych nagr鏚 - burmistrz Dariusz Bekisz. Nast瘼nie g這s zabra dyrektor Muzeum Regionalnego w 安iebodzinie - Marek Nowacki, kt鏎y wyg這si kr鏒k prelekcj na temat "Sk康 si wzi窸a data 1302".

Wiedz historyczn o mie軼ie i regionie w kategorii szk馧 podstawowych najcelniej popisa si Karol K璠zierzy雟ki (PSP nr 7). Kolejne miejsca zaj瘭i: 2. Rafa Capi雟ki (PSP nr 6), 3. Maciej Wierzbicki (PSP nr 7), 4. Maciej Wentland (PSP nr 6), 5. Julia Szcz瘰na (PSP nr 6), 6. Mateusz Jasi雟ki (PSP nr 2). W kategorii gimnazj闚 najlepsza okaza豉 si Sylwia Jakubowska (Gimnazjum nr 3). Pozosta貫 miejsca w finale zaj窸y: 2. Ma貪orzata Kapica (Gimnazjum nr 3), 3. Ma貪orzata Dybko (Gimnazjum nr 3), 4. Zofia Graczyk (Gimnazjum nr 1), 5. Ewa Graczyk (Gimnazjum nr 3), 6. Martyna Puto (Gimnazjum nr 3).

Dodajmy, 瞠 inicjator konkursu i jego niezmordowany organizator - Zbigniew Szarek, w uznaniu szczeg鏊nych zas逝g w pracy z m這dzie膨, maj帷 na celu budzenie zainteresowa problemami "ma造ch ojczyzn", zosta uhonorowany przez Firm Sprick Rowery nagrod specjaln w postaci najlepszego modelu roweru produkowanego w 安iebodzinie.

wuz





Dzie za Dniem
WYDANIE NR 12 [25] z dnia 27 marca 2002
Nie zapominajmy

- Chcia豚ym wyj徠kowo zabra g這s w sprawach, kt鏎e nie dotycz zdrowia i czysto軼i naszego terenu, cho po鈔ednio mo積a je po陰czy, jako 瞠 obchodzimy w tym roku 700-lecie nadanie praw miejskich 安iebodzinowi. Przegl康aj帷 harmonogram jubileuszu zwraca uwag jego bogato嗆, rozplanowanie imprez w ci庵u ca貫go roku z pewn kulminacj w miesi帷ach letnich. Z jednej strony brakuje mi na pewno przedsi瞝zi耩 dotycz帷ych porz康ku w mie軼ie i pewnego 豉du z tego powodu. Taka rocznica powinna by zwi您ana w豉郾ie ze szczeg鏊nym porz康kowaniem miasta i tutaj chcia豚ym zwr鏂i uwag na stan 鈍iebodzi雟kiego Zamku, a wi璚 cz窷ci LORO, kt鏎y jest w stanie zupe軟ej rujnacji. Jestem 鈍iadomy, 瞠 problem ten nie nale篡 do kompetencji w豉dz miejskich, ale Zamek - opr鏂z mur闚 鈍iebodzi雟kich i ratusza - jest faktycznie materialnym 鈍iadectwem wieku naszego miasta i chyba nale瘸這by co w tej materii uczyni.

- Pragn wskaza, 瞠 w programie obchod闚 700-lecia miasta 安iebodzina zapomniano o mieszka鎍ach naszego grodu, kt鏎zy mieszkali tutaj prawie siedemset lat, bo przecie na prawie magdeburskim to miasto utworzono. Sprawa obchodzi mnie o tyle, 瞠 jestem r闚nie cz這wiekiem przedwojennym, kt鏎y na tych terenach, mo瞠 nie w 安iebodzinie, ale niedaleko si urodzi, na te tereny wr鏂i i 篡je tutaj. Wysiedleni st康 w latach 1945-1947 Niemcy nie znikn瘭i.

- W tym momencie cz瘰to rodzi si pytanie, jak nazwa Ich powroty tutaj? Bo przecie nie mo瞠my m闚i, 瞠 obecnie te ziemie s ich Ojczyzn. Bardzo cz瘰to u篡wamy okre郵enia Ma貫 Ojczyzny. Ja ten termin odczytuj troch dziwnie. Wola豚ym, by pos逝giwano si terminem Ojcowizna, bo to jest jaka ziemia, w豉sno嗆, dom, teren, gdzie si urodzili鄉y, wychowali鄉y. Mo瞠my odej嗆 z danego terenu. Natomiast Ojczyzna jest czym zupe軟ie innym, szerszym poj璚iem, bardziej patriotycznym ni Ojcowizna, kt鏎a jest tylko przechowywana - zar闚no przez Niemc闚, jak i przez wi瘯sz cz窷 naszych mieszka鎍闚 - jedynie w pami璚i.

- Ci Niemcy bardzo cz瘰to wracaj tutaj i wielu 鈍iebodziniak闚 ma z nimi ca趾iem dobre stosunki. Przyznaj z ca造m krytycyzmem, 瞠 w tym programie nic nie ma, co by o nich przypomina這. Jest to tym bardziej bolesne, 瞠 Ci ludzie najcz窷ciej przyje盥瘸j tutaj z wyci庵ni皻 r瘯 do zgody, rozumiej konsekwencje historyczne. Przyje盥瘸j do nas tylko po to, 瞠by jeszcze raz na swoj Ojcowizn spojrze. R瘯a ta, szczeg鏊nie w ci篹kich okresach ostatniego 20-lecia nie by豉 r瘯 pust. Otrzymywali鄉y w tamtym czasie bardzo wiele dar闚 dla szpitala, dom闚 dziecka i w wielu innych plac闚ek.

- Na budynku przy ulicy Wa這wej wmurowano tablic Gustawa Zerndta. Natomiast nie mamy chocia瘺y jednej ulicy nazwanej imieniem kt鏎ego z niemieckich dzia豉czy, a przecie wielu z nich czyni這 dobre rzeczy, nie tylko dla Niemc闚. Nale篡 wiedzie, 瞠 przed pierwsz i drug wojn 鈍iatow bardzo du篡 odsetek mieszka鎍闚 tej ziemi by這 Polakami. Musimy mie 鈍iadomo嗆, 瞠 Polacy na tym terenie, to przede wszystkim katolicy. Przegl康aj帷 anna造 ksi庵 stanu cywilnego, urodze, ma鹵e雟tw, napotkamy na bardzo wiele polskich nazwisk.

- Pragn podkre郵i, 瞠 moja wypowied ma charakter listu otwartego zar闚no do spo貫cze雟twa 安iebodzina, jak i radnych tego miasta. Chcia豚ym na marginesie wspomnie, 瞠 znaj帷 program nasi niemieccy przyjaciele czuj si zasmuceni, 瞠 ich pomini皻o. 疾 pomini皻o Ruth Schultz, kt鏎a przez 18. lat, co roku przyje盥瘸 z wycieczk dawnych mieszka鎍闚 安iebodzina, co roku przywozi tutaj oko這 30-40 os鏏, kt鏎e nie tylko w czerwcu zwiedzaj miasto, okolice 安iebodzina, ale specjalnie przyje盥瘸j na uroczysto嗆 Bo瞠go Cia豉, 瞠by wzi望 udzia w procesji. R. Schultz, Lothar Meissner i wielu innych ludzi nigdy o 安iebodzinie, jako o swojej Ojcowi幡ie nie zapomnieli. Nie wskazuj tutaj 瘸dnej formy uszanowania tych os鏏, ale przypominam - nie zapominajcie o Nich.

- Przypomnienie owo nale篡 si dyrektorowi Muzeum Regionalnego - Markowi Nowackiemu i prezesowi Towarzystwa Przyjaci馧 安iebodzina - Tomaszowi Mo瞠jce, kt鏎zy ch皻nie uczestnicz w sympozjach i konferencjach organizowanych przez stron niemieck, a jakby zapomnieli, 瞠 przede wszystkim na nich ci捫 pewne obowi您ki zawodowe i spo貫czne.

 

?

 





Dzie za Dniem
WYDANIE NR 14 [27] z dnia 10 kwietnia 2002
安iebodzin. Z dziej闚 700-letniej przesz這軼i miasta
Nazwa przypomina豉 o polsko軼i

安iebodzin nale篡 do najstarszych grod闚 obecnej Ziemi Lubuskiej. Powsta w miejscu, gdzie stary szlak komunikacyjny z Pomorza na 奸御k krzy穎wa si z duktem wiod帷ym z ㄆ篡c do Wielkopolski. Pierwotnie nale膨cy do wielkopolan, przeszed na prze這mie XIII i XIV w. na w豉sno嗆 g這gowskich Piast闚. Odt康 na sta貫 zwi您a swoje losy ze 奸御kiem. W 1319 roku otrzyma prawa miejskie od margrabiego Waldemara.

安iebodzin niemal w ka盥ym stuleciu nosi inn nazw. U篡wane w zaraniu dziej闚 jego 豉ci雟kie nazwy brzmia造: Svebissa, Svebusium albo Svebissen. Olan miasta wg miedziorytu J. Brauna z 1618 roku utrwali r闚nie nazw Svibusium.

W kodeksie dyplomatycznym Polski pod dat 1304 r. widnieje nazwa Swibodzin i ta wyst瘼uje jako najstarsza w polskim brzmieniu. Trudno jest w tej chwili ustali jej etymologi. By mo瞠, po這穎ne na wzg鏎ku otoczonym mokrad豉mi i jeziorami, miasto nadawa這 si na miejsce obronne, gdzie mo積a by這 篡 "鈍ibodnie" (swobodnie). A mo瞠 安iebodzin by rzeczywi軼ie dawn posiad這軼i rodu 安ibodzic闚-Gryfit闚, od nazwiska kt鏎ych powsta豉 nazwa grodu?

Dokument z 1207 roku ujawnia nazw Svibusien. By to akt nadania w wieczyste u篡tkowanie cz窷ci ksi瘰twa 鈍iebodzi雟kiego klasztorowi Cysters闚 z Trzebnicy. Podpisa go w O這boku w imieniu Henryka Brodatego wroc豉wski kanonik - Wawrzyniec.

By造 burmistrz miasta Dreher, 篡j帷y w XVIII wieku poda, 瞠 podczas zak豉dania ko軼io豉 ewangelickiego im. Fryderyka w 安iebodzinie, na szczycie wie篡 umie軼i o鈍iadczenie, i w archiwum klasztoru w Parady簑 znalaz przywilej nadany miastu przez ksi璚ia polskiego Przemys豉wa w dniu 1 VII 1247 roku, w kt鏎ym gr鏚 nosi nazw Zwibaussin.

W 1339 roku w pi鄉ie biskupa pozna雟kiego, Wojciecha, o nadaniu odpustu wiernym w 安iebodzinie, wymienia si nazw Swebissen, ale ju w roku 1407 akt sprzeda篡 miastu 25 豉n闚 ziemi przez Jana I, ksi璚ia 瘸ga雟kiego, skraca t nazw do Swebsin.

Mnich Plort, kt鏎ego ksi璕a znajdowa豉 si w miejscowej bibliotece parafialnej, przytoczy we wst瘼ie napisanym w 1439 roku nazw Suebosin.

Nast瘼ca W豉dys豉wa, Zygmunt, w akcie nadanym po 鈍. Tr鎩cy w roku 1505 nazywa ju miasto Swiebessen. Inny dokument kr鏊ewski z 1511 roku, zezwalaj帷y u篡wa piecz璚i czerwonej, kt鏎a dot康 posiada造 tylko Wroc豉w i Legnica - odnotowuje nazw Schwebussen.

Miejscowa ksi璕a ko軼ielna podaje, 瞠 w dniu Katarzyny Anno Domini 1522 o godzinie 22.00 miasto Schwibessen zniszczone zosta這 przez ogie, kt鏎y powsta przy ulicy Krzy瘸ckiej. 砰wio strawi ca造 gr鏚. Ocala造 jedynie ko軼i馧, szko豉, zamek i ratusz.

W innych 闚czesnych dokumentach wymienia si nazw Swiebissen, a odnotowane w nich nazwiska wielu mieszczan nosz polskie brzmienie, jak np.: Maciej Rusinek, czy Wadocki.

12 maja 1541 roku wybuch po瘸r, w wyniku kt鏎ego zniszczeniu uleg這 wszystko: "...w wielkim 瘸rze roztopi造 si nawet ko軼ielne dzwony. Fryderyk II Piastowicz z Legnicy pospieszy miastu z pomoc. Tak, jak 瞠鄉y si nie bez szczeg鏊nego wsp馧czucia dowiedzieli wiarygodnie, 瞠 miasto Schwibussen... przez ogie zosta這 spalone i zniszczone... przeto u篡czyli鄉y rzeczonemu miastu... zwolnienia od wszelkich czynsz闚, rent, podatk闚 i ce...".

Uwolnione od ci篹ar闚 miasto powoli podnosi這 si z gruz闚. W owym czasie co znaczniejsi mieszczanie ch皻nie kszta販ili syn闚 w zawodzie sukiennika. Jeden z nich o nazwisku Pade odda syna na nauk do Nowego Miasta, gdzie wystawiono mu w 1655 roku 鈍iadectwo czeladnicze, w kt鏎ym sta這: "Filio Spectcibilis Eliae Padis, proconsulis protone Szwiebochiensis".

Po zaj璚iu 安iebodzina przez Brandenburgi zwyci瞛cy wybili specjaln monet z herbem Brandenburii i nazw Swiebodziensis, kt鏎a w 1687 roku pojawi豉 si w takim zapisie ostatni raz.

Akt prawny dotycz帷y przysz造ch los闚 miasta, wydany w 1695 roku, notuje ju zniemczon nazw Schwiebus, kt鏎a obowi您ywa b璠zie jeszcze przez kilka powojennych miesi璚y 1945 roku. Z ca貫go zebranego materia逝 wida, 瞠 nazwa miasta a do XVII wieku nosi豉 mniej lub bardziej polskie brzmienie. Zak堯cenia wynika造 zapewne z nie ustabilizowanej ortografii, jak i narodowo軼i os鏏 dokonuj帷ych zapis闚. Liczne przekazy 廝鏚這we pozwalaj s康zi, 瞠 mimo r騜nych form zapisu polska wymowa nazwy by豉 przez d逝gi czas w u篡ciu.

 

Wies豉w Zdanowicz

 





Dzie za Dniem
WYDANIE NR 16 [29] z dnia 24 kwietnia 2002
安iebodzin. Gr鏚 obchodzi w tym roku siedemsetlecie istnienia
Stare dzieje

966 - Mieszka鎍y okolic przyjmuj chrze軼ija雟two. Tradycja ustna, kt鏎a przetrwa豉 do czas闚 nowo篡tnych m闚i, 瞠 w豉daj帷y t ziemi S這wianie czcili dot康 dw鏂h bog闚: dobrego i z貫go. Pierwszego zwali Milybog, Belbog, Melbog albo Olobog. Zgodnie z legend we wsi O這bok znajdowalo si miejsce kultu dobrego Oloboga, za nad pobliskim jeziorem Czernok - usadowi si Czarnibog, b鏬 z豉. Mia on tak瞠 o鈔odek kultu na 鈍iebodzinskich mokrad豉ch w Czarnym Zau趾u (niem. Zerwinkel).

- Wg Schickfussiusa, kronikarza 郵御kiego, dzie chrztu mia by 7 marca, w niedziel. Przez wieki utrzymywa si w 安iebodzinie zwyczaj wyp璠zania 鄉ierci przez dzieci, kt鏎e 酥iewaj帷 obchodzi造 domy, zbiera造 chleb i pieni康ze. Czasami topiono marzann.

1260 - Do tego roku w 廝鏚豉ch wzmiankowanych jest w rejonie 安iebodzina 29 wsi. By造 to: Paklica, Sarnowo, Go軼ikowo, Boryszyn, Wity, Rusin闚, Gli雟k, Lubrza, Bor闚, Radoszyn, Darnawa, Lubinicko, Rokitnica, Sk徙e, Szczaniec, W璕rzynice, Chociule, O這bok, Rudgerzowice, D帳r闚ka Ma豉, Smardzewo, ㄆg闚, Grodziszcze, Staropole i ㄠkie. W dalszej odleg這軼i: ζg闚, Pod豉 G鏎a, Mi璠zylesie, Nied德ied.

1302 - Pierwsza 廝鏚這wa wzmianka o 安iebodzinie (Swebosin); wspomina ona Gnivmerusa (Gniwomira) ze 安iebodzina, identyfikowanego z osob s璠ziego pozna雟kiego, wyst瘼uj帷ego w 廝od豉ch w l. 1276-1296.

Tekst jest fragmentem przygotowywanej do druku publikacji pn. "Kalendarium Dziej闚 安iebodzina i okolic do roku 1939", kt鏎a niebawem uka瞠 si na rynku czytelniczym.

 

wuz

 





Dzie za Dniem
WYDANIE NR 20 [33] z dnia 29 maja 2002
W obchody jubileuszu 安iebodzina w陰czy造 si wszystkie pokolenia
Nasze miasto

Rok jubileuszowy, to dla miasta bardzo donios貫 wydarzenie. Pami皻a造 o nim nauczycielki przedszkoli i szk馧. R騜norakie przedsi瞝zi璚ia podejmowano w plac闚kach wraz z rozpocz璚iem roku szkolnego. W 鈔od 22 maja grupa teatralna w "Sz鏀tce" przygotowa豉 przedstawienie oparte na fragmentach dziej闚 miasta, zwyczajach i legend zwi您anych z 篡ciem jego mieszka鎍闚. Dodajmy, 瞠 dzieci pracowa造 pod kierunkiem Lidii Sierewicz i Agnieszki Dziuby.

W czwartek 16 maja w Publicznym Przedszkolu nr 5 w 安iebodzinie odby si konkurs wiedzy o naszym mie軼ie. By on podsumowaniem ca這rocznej pracy z dzie熤i z okazji obchod闚 700-lecia 安iebodzina. Imprez przygotowa豉 i prowadzi豉 Wanda Mroczkowska. Uczestniczy造 w niej dzieci wszystkich grup wiekowych. - Milusi雟cy odgadywali zagadki, uk豉dali puzzle, rysowali ratusz miejski, a tak瞠 rozpoznawali stare i nowe budowle naszego miasta - informuje W. Mroczkowska. - Rywalizacja by豉 wyr闚nana, a przedszkolaki wykaza造 si znaczn wiedz.

Rol jurora pe軟i豉 dyrektor Magdalena υpatniuk, kt鏎a r闚nie wr璚zy豉 swoim podopiecznym upominki.

 

wruz

 





Gazeta Lubuska
31 maja 2002
Jubileusz i przysz這嗆

Dla miasta 700 lat to niedu穎. Ale dla 篡j帷ych w nim ludzi ka盥y dzie to szmat czasu pod warunkiem, 瞠 dzie ten przynosi zmiany. Zatem 安iebodzin nale膨cy do najdynamiczniej rozwijaj帷ych si 鈔ednich miast w Lubuskiem - ma nie tylko 700 lat historii, ale i drugie tyle przed sob.

Zacz窸o si w 1302 r. Sk康 ta rocznica? W鈔鏚 historyk闚 trwa造 spory co do ustalenia daty pocz徠k闚 miasta. Ostatecznie przyj皻o 1302 r., jako 瞠 z tego roku pochodzi ,,dokument Gniewomira’’, czyli akt przej璚ia w lenno d鏏r paradyskich w Lubinicku od zakonu Cysters闚 przez Bogusza Wezenborga. 安iadkiem zawarcia tego aktu by 闚czesny w豉dca najbli瞠j po這穎nych d鏏r, zwany Gniewomirem ze 安iebodzina. Jest to najstarszy dokument pisany, w kt鏎ym pojawia si nazwa miasta. Kim by 闚 Gniewomir? Tego nie wiadomo. Miejscowy malarz Jaros豉w Strankowski, kt鏎y mia namalowa Gniewomira z okazji obchod闚 700-lecia, wybrn掖 maluj帷 posta 鈔edniowiecznego rycerza na koniu, szczelnie okutego w zbroj i z... zamkni皻 przy豚ic. Ot, rycerz, jakich w闚czas by這 wielu. ,,Dokumentu Gniewomira’’ te nie uda這 si zdoby. Jeszcze przed wojn orygina znajdowa si w Bibliotece Raczy雟kich w Poznaniu, ale potem uleg zniszczeniu.

Miasto z r彗 do r彗

安iebodzin nigdy nie by miastem tuzinkowym. Na przestrzeni wiek闚 wielokrotnie zmienia przynale積o嗆 terytorialn. By cz窷ci Czech, 奸御ka, Prus, Niemiec, by najdalej na p馧noc wysuni皻 cz窷ci cesarstwa austriackiego. Po ostatniej wojnie wr鏂i do Polski. Polskich akcent闚 w historii miasta by這 wiele. - Do po這wy XIV w. liczna by豉 tu szlachta wielkopolska, mo積a m闚i o wielkopolskich wp造wach kulturowych i gospodarczych, cz窷 tutejszych mieszka鎍闚 studiowa豉 w Krakowie - podkre郵a dyrektor muzeum regionalnego Marek Nowacki. - Ok. 20 proc. tutejszych mieszka鎍闚 z okresu mi璠zywojennego mia這 polskie korzenie i byli to cz瘰to znamienici obywatele. Prze這mowy dla najnowszej historii miasta by 29 stycznia 1945 r. Jak podaje Waldemar Wachowski autor pracy ,,安iebodzin w 1945 r.’’, tego dnia miasto opustosza這. Uciekli niemieccy obywatele a w nocy ulicami przetoczy造 si uciekaj帷e oddzia造 Wehrmachtu. Ok. 8.30 pojawili si pierwsi 穎軟ierze Armii Czerwonej. Z racji blisko軼i strefy przyfrontowej, w mie軼ie powsta豉 radziecka komendantura wojskowa (w dzisiejszej siedzibie starostwa). Przez dwa miesi帷e Rosjanie byli jedyn w豉dz w 安iebodzinie. Zal捫ki polskiej administracji pojawi造 si pod koniec marca 1945 r. Przez ponad rok w mie軼ie panowa豉 dwuw豉dza. Pe軟i w豉dzy Polacy przej瘭i po rozwi您aniu komendantury 21 maja 1946 r. Do 安iebodzina zacz瘭i nap造wa repatrianci, g堯wnie z kres闚 wschodnich.

Dumni z rehabilitacji

Okres powojenny to przede wszystkim rozw鎩 gospodarki. Usadowi這 si tu wiele zak豉d闚 z rozmaitych bran: metalurgicznej, drobiarskiej, meblarskiej, odzie穎wej. Firmy te przetrwa造 na wolnym rynku, cho dzi prze篡waj okresy zastoju. Smutnym wyj徠kiem s s造nne swego czasu 330-hektarowe sady owocowe, kt鏎e prawdopodobnie w najbli窺zych miesi帷ach czeka likwidacja. Ale dzi瘯i korzystnemu po這瞠niu miasta przy skrzy穎waniu dr鏬 krajowych, ch皻nie lokuj si tu zachodni inwestorzy. Powstaj nowe miejsca pracy. Z czego dzi dumni s 鈍iebodzinianie? Tydzie temu ,,GL’’ przeprowadzi豉 w鈔鏚 mieszka鎍闚 sonda uliczny (patrz str. 24). Zadali鄉y pytanie: z czego s造nie moje miasto? Bezapelacyjnym zwyci瞛c okaza si Lubuski O鈔odek RehabilitacyjnoOrtopedyczny. Co drugi - spo鈔鏚 prawie 50 pytanych - wskazywa na t plac闚k jako chlub miasta i regionu. Na kolejnych miejscach znalaz造 si zabytki, walory turystyczne oraz... pi瘯ne kobiety. LORO to pr篹ny o鈔odek, do kt鏎ego na operacj, leczenie i rekonwalescencj narz康闚 ruchu przyje盥瘸j pacjenci z ca貫j Polski. Niedawno otwarto tam nowy oddzia neuroortopedii dzieci璚ej, niebawem mali pacjenci zaczn korzysta z hipoterapii. W ub.r. 安iebodzin zosta zaliczony przez Instytut Bada nad Gospodark Rynkow do grupy najatrakcyjniejszych 鈔ednich miast w Polsce pod wzgl璠em inwestycyjnym. Tak trzyma!

 

Micha Iwanowski

 





Gazeta Lubuska
8 Czerwca 2002
Wysyp rocznic

Czy historycy potrafi liczy? Wygl康a na to, 瞠 potrafi przyspieszy up造w czasu. Bo skoro 67 lat temu w 安iebodzinie obchodzono 600-lecie, a tydzie temu 700-lecie miasta, to znaczy 瞠 miasto starzeje si szybciej ni wskazuje na to kalendarz.

 

Parada jubileuszowa przechodzi豉 dzisiejsz ulic Pi連udskiego.
Obowi您kow dekoracj obchod闚 600-lecia 安iebodzina w 1935 r. by造 swastyki.
Parada jubileuszowa przechodzi豉 dzisiejsz ulic Pi連udskiego.
fot. Archiwum Muzeum Regionalnego w 安iebodzinie

W 1935 r. niemiecki w闚czas 安iebodzin hucznie obchodzi 600-lecie. Pretekstem by 1335 r., data istotna z uwagi na to, 瞠 - jak podaje przedwojenny kronikarz miasta Max Hilscher - by to pocz徠ek niemieckiej historii miasta. Dosz這 bowiem do porozumie mi璠zy kr鏊em Czech a Kazimierzem Wielkim, kr鏊em Polski, kt鏎y zrezygnowa z roszcze do 奸御ka. 安iebodzin by wtedy miastem 郵御kim, przej皻ym przez niemiecki r鏚 Luksemburg闚, w豉daj帷y w Czechach. Wtedy te w 安iebodzinie zapanowa這 niemieckie prawo.
Od 1935 r. nie zd捫y造 min望 34 lata, a 闚czesne polskie ju w豉dze w 1969 r. zafundowa造 mieszka鎍om kolejny jubileusz, tym razem 650-lecia 安iebodzina. Decyzja o obchodach zapad豉 dwa lata wcze郾iej na wsp鏊nym posiedzeniu miejskiego komitetu PZPR i Miejskiej Rady Narodowej. Powodem rocznicy by rok 1319, kiedy to na zamku ulokowali si pierwsi jego w豉軼iciele i miasto zyska這 formalnego w豉dc.
Dwa lata temu obecne w豉dze 安iebodzina zacz窸y przymierza si do kolejnej rocznicy. O dziwo - siedemsetnej. Przyj皻o, 瞠 odpowiedni dat b璠zie 1302 r. Z tego roku pochodzi tzw. dokument Gniewomira, czyli akt przej璚ia w lenno d鏏r w s御iednim Lubinicku od zakonu Cysters闚 przez Bogusza Wezenborga. 安iadkiem tego aktu by Gniewomir ze 安iebodzina i jest to pierwsza pisana wzmianka o mie軼ie. Orygina dokumentu wprawdzie uleg zniszczeniu w czasie wojny, a o samym Gniewomirze wiadomo tyle, 瞠... by rycerzem i je寮zi na koniu, okuty w zbroj.

Wystarczy by

Dob鏎 rocznicowych dat jest wi璚 historycznie trudny do podwa瞠nia. Cho troch przypadkowy, by nie powiedzie - tendencyjny. W dzia豉niu zgodnie z has貫m ,,dajcie obchody, a rocznica si znajdzie'', przodowa ζg闚. Obchodzi on jubileusz 600-lecia w 1927 r., a ich organizator Christian Obernitz uzasadni to faktem, i w 1327 r. ζg闚 musia ju istnie, wi璚 niech ma rocznic. Podobnie by這 z naci庵an rocznic 安iebodzina z 1935 r. - To czasy faszystowskie i w闚czas panowa豉 moda na narodowe uroczysto軼i, nie szcz璠zono na nie pieni璠zy - zauwa瘸 dyrektor muzeum regionalnego w 安iebodzinie Marek Nowacki. - Z anna堯w historii wyci庵ni皻o wi璚 dat 1335 r.
Zapotrzebowanie na rocznic musia這 te pojawi si w 1969 r. Jego 廝鏚e mo積a doszukiwa si... w Azji Po逝dniowo-Wschodniej, a 軼i郵ej - w Wietnamie. Bo chocia 闚czesny jubileusz 650-lecia 安iebodzina to wydarzenie na wskro lokalne, w programie jego obchod闚 czytamy: ,,Spo貫cze雟two nasze w dniach obchod闚 pragnie przeciwstawi si agresywnej i zimnowojennej polityce Stan闚 Zjednoczonych, pot瘼iaj帷 ich barbarzy雟k i brudn wojn w Wietnamie''. Rok 1319 r. nie by wi璚 tu najwa積iejszy.
- Ale historycy si tym nie przejmuj, bo im wi璚ej rocznic tym lepiej - zauwa瘸 dyr. Nowacki. - Ka盥a z nich to przyczynek do dyskusji historycznej...

Medal 豉dny ale trefny

Jak przyznaje M. Nowacki, tegoroczna rocznica z 1302 r. jest te sztuczna. - To nie data powstania miasta, lecz pierwszej pisanej wzmianki - m闚i. - Mo積a powiedzie, 瞠 to potwierdzenie istnienia miasta.
Mimo to, w ferworze przygotowa nie obesz這 si bez wpadki. - Pope軟iono straszn pomy趾 wybijaj帷 medal z napisem ,,700 lat praw miejskich'', podczas gdy prawa miejskie 安iebodzin uzyska dopiero w XV w. - m闚i regionalista prof. Jerzy Piotr Majchrzak. - Sam dosta貫m taki medal i wprawdzie jest bardzo 豉dny, lecz historycznie niewiarygodny.
W podobnej sytuacji jest w tym roku 畝ga, kt鏎y te obchodzi jubileusz. Nawi您uje do daty 1202 r. czyli wydania dokumentu 鈍iadcz帷ego o odbywaj帷ym si w ratuszu procesie. - To dow鏚 na to, 瞠 miasto by這 w闚czas zorganizowanym tworem - podkre郵a dyrektor pa豉cu 瘸ga雟kiego Adam Stawczyk.
Wiadomo jednak, 瞠 畝ga ma du穎 wi璚ej ni 800 lat. Wedle legend miasto za這篡豉 ju w 700 roku ksi篹niczka 畝ganna z rodu Kraka, c鏎ka Wandy. - Dlatego nie obchodzimy jubileuszu pod has貫m 800-lecia lecz 800 lat 畝gania - r騜nicuje A. Stawczyk. - Na wcze郾iejsze istnienie miasta s dowody niepotwierdzone. Najstarszym jest dokument datowany w 1202 r.
Je郵i wi璚 przysz貫 znaleziska archeologiczne przynios dowody z bardziej odleg造ch dziej闚, by mo瞠 jubileusz np. 1000-lecia 畝gania czeka nas za 15 lat...

Feta za burmistrza?

A mo瞠 ju za cztery lata, przy okazji kolejnych wybor闚 samorz康owych? Z這郵iwi zauwa瘸j, 瞠 obecny wysyp rocznic dziwnym trafem zbiega si z pocz徠kiem wyborczej kampanii. A ka盥a masowa impreza to okazja zaprezentowania dorobku urz璠uj帷ych w mie軼ie w豉dz.
Dlaczego zn闚 zapanowa豉 moda na obchody? - Nasze spo貫cze雟two wci捫 jest w okresie przej軼iowym i wiele obchod闚 odbywa si si陰 rozp璠u - m闚i socjolog miasta z Uniwersytetu Zielonog鏎skiego Miros豉w Zdulski. - Szukanie okr庵造ch rocznic to specyfika ma造ch i 鈔ednich miast, bo tam trudniej jest przyci庵n望 inwestor闚, zapromowa si, pozyska pieni康ze. A temu powinny s逝篡 jubileusze. Nie mog ogranicza si do wypicia piwa na festynie i przem闚ienia burmistrza. Zdaniem socjologa, nawet je郵i sama rocznica dobrana jest pod potrzeby chwili, to jej obchody mog przynie嗆 korzystny, integruj帷y lokaln spo貫czno嗆 efekt. Ale jest warunek: musz mie wyra幡 misj, np. integracj mieszka鎍闚, prezentacj miasta, itp. - Oczywi軼ie misj mo瞠 by te zareklamowanie osoby burmistrza przed wyborami, ale sens robienia takich obchod闚 pozostaje dyskusyjny - m闚i M. Zdulski. - Mieszka鎍y zawsze powiedz, 瞠 w豉dze nie 豉taj dr鏬, nie buduj wodoci庵闚, a robi festyn. Taki festyn jest potrzebny, b璠zie nawet przys這wiowym kwiatkiem do ko簑cha, ale musi mu przy鈍ieca idea. Zanim w豉dze zaczn co organizowa, musz si zastanowi jakie to przyniesie korzy軼i.

 

Micha Iwanowski

 





Muzeum Regionalne w 安iebodzinie
sierpie 2002
"Szkice historyczne powiatu 安iebodzi雟kiego"

Z du膨 przyjemno軼i chcia豚ym Wam poleci lektur "Szkic闚 historycznych Powiatu 安iebodzi雟kiego" autorstwa Marka Nowackiego, wydanych nak豉dem Muzeum Regionalnego w 安iebodzinie w sierpniu 2002 r. My郵 瞠 najlepszym sposobem na odgadni璚ie zamierze autora b璠zie pe軟e zacytowanie przedmowy zawartej w tym wydaniu, cytuj:


Zamieszczone w tym zbiorze szkice powsta造 w latach 1994-2002 i zosta造 pierwotnie opublikowane w "Gazecie 安iebodzi雟kiej" (1994-1996) oraz "安iebodzi雟kiej Gazecie Powiatowej" (1996-2002). Specjalnie dla tego wydawnictwa przygotowano jedynie artyku o historii Lubrzy, opieraj帷 sie na nie drukowanej, obszernej pracy pracy z 1999 roku. Up造w czasu i wymogi opracowania spowodowa造 ponowne zredagowanie wi瘯szo軼i tekst闚, po to m. in. by ujednolici pisowni, terminologi i datowanie oraz uzupe軟i i zaktualizowa odsy豉cze do literatury. Przy okazji usuni皻o zb璠ne powt鏎zenia, poprawiono b喚dy i uchybienia oraz liczne pomy趾i drukarskie.

Uk豉d szkic闚 porz康kuje je wed逝g kryterium merytorycznego i chronologicznego. W peirwszej cz窷ci znalaz造 si artyku造 o historii 安iebodzina, cz瘰to r闚nie prezentowanej w szerszym kontek軼ie historii lokalnej. Cz窷 druga w zasadzie dotyczy historycznych los闚 okolic miasta, ale teksty pocz徠kowe daj tak瞠 og鏊ny zarys dziej闚 ca貫go, obecnego obszaru 鈍iebodzi雟kiego. Po nich dopiero nast瘼uj, u這穎ne cz窷ciowo alfabetycznie, szkice z historii 12 wiosek tego terytorium. Uzupe軟ieniem ca這軼i jest przegl康owy tekst W. Zarzyckiego, w wersji z 2000 roku, o dziejach kolei na terenie powiatu 鈍iebodzi雟kiego.

Po wybranych 36 tekstach zamieszczono wykaz cytowanej literatury, 陰czny indeks os鏏 i nazw geograficznych oraz spis ilustracji. W wyborze literatury i odsy豉czach zastosowano maksymalnie skr鏂ony zapis, podaj帷 w drugim przypadku tylko autora i dat wydania pracy lub jej skr鏒, a pomijaj帷 szczeg馧owe przywo造wanie stron. Taka redakcja, ze wzgl璠u na popularny charakter pracy, umo磧iwia jednak wskazanie podstawowej literatury i nie stoi na przeszkodzie dalszych, w豉snych poszukiwa Czytaj帷ego. Rozbudowano indeksy, s康z帷 瞠 do publikacji si璕a b璠 osoby zainteresowane konkretnym faktem, postaci lub miejscem. Ilustracje, cho w zasadzie urozmaicaj tekst, daj cz瘰to materia nowy lub ma這 znany. Podobnie mapka, umieszczona na pocz徠ku, ma og鏊nie orientowa Czytelnika w topografii omawianego terenu.

Zamiarem pisz帷ego by這 przybli瞠nie historii lokalnej i regionalnej szerszemu kr璕owi os鏏, niekoniecznie o przygotowaniu historycznym czy og鏊nie humanistycznym. Wszyscy 篡jemy w jakim kontek軼ie lokalnym i ma on niew徠pliwie wp造w na nasze 篡cie codzienne. Je郵i to opracowanie cho熲y w cz窷ci u豉twi odbi鏎 i rozumienie jego aspektu historycznego, to ju spe軟i ono swoje zadanie.

 

Marek Nowacki
安iebodzin, sierpie 2002

Spis tre軼i:

 

Cz窷 I. 安iebodzin
Historyczne pocz徠ki miasta
Najstarszy dokument dotycz帷y 安iebodzina
Gniewomir ze 安iebodzina
Nazwa 安iebodzina
Zamek w 安iebodzinie
Maksymilian von Knobelsdorff ze 安iebodzina - fundator wizerunku miasta z ko鎍a XVI wieku
安iebodzi雟kie piwo
安iebodzi雟kie epizody historii europejskiej
Kat w 安iebodzinie
"Polowania" na czarownice ze 安iebodzina
Polacy i ich potomkowie w dawnym 安iebodzinie
砰dzi w historii 安iebodzina
安iebodzi雟ka masoneria
Pieni康z w豉sny 安iebodzina i okolic
Rimplerowie - rodzina 鈍iebodzi雟kich fabrykant闚

Cz窷 II. Okolice 安iebodzina
Pogranicze polsko-niemieckie w okolicy 安iebodzina
Zaginione osady obszaru 鈍iebodzi雟kiego
Wydzielenie enklawy 安iebodzina w ko鎍u XV wieku
Bunt ks. Jana i rz康y jagiello雟kie w 安iebodzinie
Dobra trzebnickie na obszarze 鈍iebodzi雟kim
Templariusze - poprzednicy 豉gowskich joannit闚
W璕iel brunatny z okolic 安iebodzina
Pocz徠ki ζgowa
Szkic do historii Lubrzy
Nazwa Szcza鎍a
Koniec rodu von Stentzsch ze Szcza鎍a
"Miejska" historia Borowa
Kr璚ko - wie wielkopolska
Nied德ied - 600 lat historii
Ojerzyce - stara w豉sno嗆 rycerska
Opalewo - posiad這嗆 klasztoru paradyskich
Tradycje historyczne Rakowa
Schlichtingowie w Rzeczycy
Smardzewo - trwa豉 ostoja protestantyzmu
Staropole - wioska na granicy z Brandenburgi

Aneks
W這dzimierz Zarzycki - 130 lat kolei w 安iebodzinie

Literatura
Indeks
Spis ilustracji





Gazeta Lubuska
23 Sierpnia 2002
安iebodzin b璠zie szcz窷liwy

Kulminacyjnym punktem galowego koncertu z okazji jubileuszu 安iebodzina b璠zie 鈍iatowa prapremiera ,,Suibusium Felix’’ (,,安iebodzin szcz窷liwy’’) na dwoje skrzypiec i orkiestr smyczkow.

Tego weekendu V Mi璠zynarodowy Letni Festiwal Muzyki Kameralnej Lubuska Camerata b璠zie go軼i w 安iebodzinie, Kostrzynie, ζgowie, Cybince i 畝rach. Szczeg鏊nie uroczy軼ie zapowiada si dzisiejszy wiecz鏎 w 安iebodzinie z prawykonaniem ,,Suibusium Felix’’. Trwaj帷y 700 sekund utw鏎 – dzie這 Aleksandra Lasonia – zosta napisany przez jednego z najznakomitszych polskich kompozytor闚 specjalnie na obchody 700-lecia miasta. Autor b璠zie obecny na koncercie, kt鏎y rozpocznie si o godz. 20.00 w ko軼iele p.w. Matki Bo瞠j Kr鏊owej Polski. W koncercie wyst徙i: wywodz帷y si ze 安iebodzina znakomity skrzypek, laureat wielu og鏊nopolskich i mi璠zynarodowych konkurs闚, Jaros豉w 皋軟ierczyk oraz Mariusz Monczak (skrzypce) i Krzysztof Laso (skrzypce), a tak瞠 Lubuska Sinfonietta. Opr鏂z muzyki dla 安iebodzina w programie znajd si utwory J. S. Bacha, A. Vivaldiego, W. A. Mozarta i P. Czajkowskiego.

...

 

(kid)

 





Muzeum Regionalne w 安iebodzinie
8 listopada 2002
Program konferencji naukowej pt.: "名IEBODZIN - 700 LAT HISTORII"

 

Muzeum Regionalne w 安iebodzinie w ramach obchodzonego w roku 2002 jubileuszu 700 lecia naszego miasta, zorganizowa這 w dniu 15 listopada 2002 r. w Ratuszu Miejskim konferencj naukow pt.: "名IEBODZIN - 700 LAT HISTORII">.

 

A oto szczeg馧y programu:

900 - 930 prof. dr hab. Marian Ptak (Uniwersytet Wroc豉wski)
Ziemia 安iebodzi鎥sa jako region ustrojowo-prawny.
930 - 1000 mgr Mieczys豉w Szylko (Archiwum Pa雟twowe w Zielonej G鏎ze
o./Wilkowo)
Materia造 廝鏚這we do dziej闚 miasta 安iebodzina w zasobie Archiwum
Pa雟twowego w Zielonej G鏎ze.

1000 - 1030 dr Krzysztof Benyskiewicz (Uniwersytet Zielonog鏎ski)
Rycerstwo 安iebodzina i okolic w XIII-XIV w.
1030 - 1100 mgr Tadeusz Szczurek (Muzeum Lubuskie - Gorz闚 Wlkp.)
Skarb z Toporowa (gm. ζg闚). Obieg groszy praskich na pograniczu
brandenbursko-郵御kim.

PRZERWA (1100 - 1130)

1130 - 1200 prof. dr hab. Zygmunt Boras (Uniwersytet Adama Mickiewicz w
Poznaniu)
Okr璕 鈍iebodzi雟ki jako karta przetargowa w wielkiej polityce
europejskiej.

1200 - 1230 prof. dr hab. Wojciech Strzy瞠wski (Uniwersytet
Zielonog鏎ski)
Zabytki heraldyczne i sfragistyczne 安iebodzina i powiatu
鈍iebodzi雟kiego.

1230 - 1300 dr hab. Heinz-Dieter Krausch (Dolno逝篡ckie Towarzystwo
Historii i Krajoznawstwa - Cottbus)
Zarys historii Dolnych ㄆ篡c.
1300 - 1315 mgr Ewa Przechrzta (Muzeum Archeologiczne 字odkowego
Nadodrza w Zielonej G鏎ze z siedzib w 安idnicy) - komunikat
Sonda穎we rozpoznanie archeologiczne bazy 廝鏚這wej miasta
安iebodzina w oparciu o nadz鏎 archeologiczny przeprowadzony
w 2001 r.

1315 - 1330 mgr Joanna Karczewska (Uniwersytet Zielonog鏎ski)
- komunikat
Kontakty rycerstwa wielkopolskiego z klasztorem cysters闚 w Obrze
w 鈔edniowieczu.

PRZERWA (1330 - 1500)

1500 - 1530 dr Dariusz Dola雟ki (Uniwersytet Zielonog鏎ski)
安iebodzin w czasach Reformacji.
1530 - 1600 dr Ma貪orzata Konopnicka-Szatarska (Uniwersytet
Zielonog鏎ski)
Stosunki wyznaniowe w 安iebodzinie w XVII w.
1600 - 1630 mgr Jaros豉w Kuczer (Uniwersytet Zielonog鏎ski)
Szlachta enklawy 鈍iebodzi雟kiej w 篡ciu polityczno-ekonomicznym
doby Habsburg闚.

PRZERWA (1630 - 1700)

1700 - 1730 dr Stanis豉w Kowalski (O鈔odek Dokumentacji Zabytk闚
w Zielonej G鏎ze)
Przemiany w krajobrazie architektonicznym 安iebodzina.
1730 - 1800 prof. dr hab. Hieronim Szczeg馧a (Uniwersytet Zielonog鏎ski)
Repolonizacja i polonizacja Ziem Zachodnich (na przyk豉dzie
安iebodzina).

1800 - 1830 dr Robert Skobelski (Uniwersytet Zielonog鏎ski)
Referendum ludowe z 1946 r. i wybory do Sejmu z 1947 r.
w 安iebodzinie.

DYSKUSJA (1830 - 1900)

Konferencja jest wsp馧finansowana ze 鈔odk闚 pomocowych Unii Europejskiej programu Phare CBC w ramach projekt闚 Euroregionu "Sprewa-Nysa-B鏏r".

 

毒鏚這: Muzeum Regionalne w 安iebodzinie, 8 listopada 2002 r.





Gazeta Lubuska
18 listopada 2002
Urz康 za urz璠em

Rozmowa z prof. Marianem Ptakiem z Uniwersytetu Wroc豉wskiego

- By pan uczestnikiem pi徠kowej konferencji naukowej na temat 700-letnich dziej闚 miasta. Zaj掖 si pan zagadnieniami ustrojowo–prawnymi. Jak w tamtych czasach kszta速owa造 si organa administracji.

- Pierwsza wzmianka 廝鏚這wa stwierdzaj帷a, 瞠 安iebodzin by miastem pochodzi z roku 1319. W tym czasie wok馧 koncentrowa造 si wsie, a po陰czenie ich z miastem okre郵a si mianem weichbildu. Czyli Ziemi 安iebodzi雟kiej. Ju wtedy musia造 wyst瘼owa organa pozwalaj帷e mu funkcjonowa, a wi璚 rada miejska z burmistrzem na czele. P騧niej kszta速owa造 si inne urz璠y – podatkowe, s璠ziego miejskiego, pisarza, komornika, zarz康cy wi瞛ienia. R闚nocze郾ie funkcjonowa samorz康 ziemski z sejmikiem okr璕owym i odpowiednio urz璠ami ziemskimi, jak poborca podatkowy, pisarz itd. Miasto mia這 sw鎩 samorz康, region – sw鎩.

- Co przynios造 kolejne wieki? Czy mieszka鎍y mogli zasiada w radzie i sejmiku?

- Musz doda, 瞠 obok istniej帷ych form samorz康u funkcjonowa starosta (z siedzib na zamku) jako przedstawiciel w豉dzy ksi捫璚ej. Ogranicza samorz康, bo to on decydowa o sk豉dzie rady miejskiej i wyborze burmistrza. Tak by這 do roku 1561, kiedy to zgodnie z kr鏊ewskim przywilejem dla wszystkich miast w Ksi瘰twie G這gowskim nasta這 prawo wolnego, nieograniczonego wyboru. Ten moment to wa積y etap w rozwoju samorz康no軼i. Oczywi軼ie, mieszka鎍y uczestniczyli w radzie, ale nie w dzisiejszym znaczeniu. Liczy造 si stany uprzywilejowane, w przypadku 安iebodzina zw豉szcza kupcy.

- Czy do鈍iadczenia z przesz這軼i 安iebodzina maj og鏊niejsze znaczenie?

- Nie by這 to miasto, kt鏎e mog這by stanowi wz鏎, tak jak Wroc豉w, 字oda 奸御ka, czy G這g闚. Jednak dla tego regionu historyczne dokonania s istotne.

- Warto zatem si璕a do przesz這軼i ucz帷 si demokracji?

- Jak najbardziej. Mechanizmy samorz康owe kszta速owa造 si w wiekach: XIV, XV, XVI, natomiast w wieku XIX formowa造 si idee konstytucjonalizmu europejskiego. Si璕a do historii nale篡 po to, co przystaje do dnia dzisiejszego, ze 鈍iadomo軼i, i wtedy by豉 inna rzeczywisto嗆.

- Dzi瘯uj.

 

Hanna Donarska-Galek

 

安iebodzin - 700 lat historii. Cz窷 II.


adres tego artyku逝: www.schwiebus.pl/articles.php?id=23