www.schwiebus.pl

:: Sto lat temu w powiecie - rok 1906
Artyku dodany przez: schwiebu (2006-08-31 15:06:59)


Sto lat temu w powiecie - rok 1906

 Mieczysaw Szylko, pracownik Archiwum Pastwowego w Zielonej Grze oddziau w Wilkowie daje nam bliszy obraz tego co dziao si dokadnie sto lat temu w naszym powiecie. W cyklu „Z archiwum W” prezentowanym na amach wiebodziskiej Gazety Powiatowej – (nr 3[170] marzec 2006) w tej czci swojego kalendarium przedstawia nam wydarzenia dzie po dniu pierwszego kwartau roku paskiego 1906.




wiebodziska Gazeta Powiatowa
Wydanie nr 3 [170] marzec 2006
Sto lat temu w powiecie - rok 1906

1 stycznia
Nowy Rok min w miej i nienej atmosferze. Po nocy sylwestrowej zmar czonek wadz powiatu Adolf Schn

4 stycznia
Niepokojce wieci z Rosji o dalszych strajkach, rozruchach w Warszawie, Rydze i Petersburgu

12 stycznia
Wadze powiatu oferoway kompletne roczniki swoich dziennikw urzdowych w przystpnych cenach ze skorowidzem za 1905 rok

14 stycznia
Wiadomoci o walkach naszych onierzy z bandami Murzynw Morengo w Afryce Wschodniej

15 stycznia
Ogoszenie o przedawnieniu listu goczego z 1881 roku za lekarzem dr med. Karolem Magerem ze wiebodzina

17 stycznia
Nowy nauczyciel Franz Block obj obowizki w szkole w Rakowie
Karol Masekowsky ze wiebodzina zosta odznaczony Krleweskim Orderem Korony IV Klasy, odznaczono rwnie mistrza kominiarskiego Gustawa Altmanna

18 stycznia
Ogoszenie o skazaniu przez Sd Wojskowy w Poznaniu dwch onierzy: Rozuskiego i Gepperta na kar mierci za morderstwo z chci zysku

20 stycznia
Erdmann Werner z Wilkowa zosta wybrany na awnika wadz gminnych

25 stycznia
W Szczacu Zote Gody obchodzio maestwo Krause.

26 stycznia
Urodziny Jego Cesarskiej Wysokoci - imprezy, rauty i akademie w caym powiecie

30 stycznia
Wiadomo o mierci krla Danii Chrystiana IX ojca carycy Rosji

1 luty
Dobre wieci z naszych kolonii, 3000 dzielnych onierzy pokonao 12000 uzbrojonych Herero i Hottentotw

2 luty
Niepokojce wieci z Rosji: strajki w Warszawie, zamknite sklepy. Na Kaukazie zaatakowano pocig wojskowy, walki pod Kwirily

3 luty
wiebodziski andarm Fischer zosta odznaczony przez cesarza za dugoletni nienagann sub dla pastwa

4 luty
10 stopni mrozu

5-6 luty
Kontrola ksig miejskich za lata 1903 - 1905

14 luty
Posad nauczyciela w Niedwiedziu obj Wilhelm Grosse ze Strzelec Krajeskich

15 luty
W obwodzie smardzewskim obowizek badania misa pod wzgldem strychniny powierzono Gustawowi Drescherowi

20 luty
Karol Wache z myna w Borowie zosta zwolniony karnie za alkoholizm

1 marca
Wiatry, deszcze i niepogoda

3 marca
Promocja dziennika „Berliner Tageblatt” ukazujcego si z 6 dodatkami za jedyne 2 marki miesicznie lub 6 marek za kwarta.

8 marca
Nowoci z Sdu Obwodowego w Poznaniu o procesie Pana hrabiego Kwileckiego z powdztwa Pani Mayer o dziecko

13 marca
Chaupnikowi Henrykowi Dietrich z Niesulic powierzono obowizki stranika nocnego wioski

16 marca
Wybrany przez mieszkacw rolnik Gottlieb John z Opalewa zosta zatwierdzony na wjta gminy przez Starost von der Bacha

13 marca
Ogoszenie rozporzdzenia Pana Prezydenta Rejencji o obowizku kontroli przez wadze powiatowe przepisw ochrony i ewidencji zabytkw archeologicznych

18 marca
Nowe rozporzdzenia o postpowaniu z Cyganami

20 marca
Werbunek ochotnikw na 2 i 3 letnia sub w marynarce wojennej w Chinach w twierdzy Kiautschau

23 marca
Do centralnych wadz samorzdu rzemielniczego wybrano blacharza Paula Siegerta i stolarza Richarda Dehnsta ze wiebodzina

23-26 marca
Wojskowa Komisja Poborowa rocznikw 1884-1888

30 marca
Posiedzenie rady Powiatu w sprawie Kasy powiatowej, fundacji mostu odrzaskiego Vollmara, budetu na 1906 r. i oceny wystawy sadowniczej na jesieni 1905 r.


1 kwietnia
Prima Aprilis

2 kwietnia
Nauczyciel Hermann Berger z Schoeneberg w Berlinie zosta rektorem ewangelickiej szkoy w wiebodzinie

3 kwietnia
Kontrolerem misa w Ooboku zosta Otto Kettner, a w Wilkowie Adolf Bittroff

5 kwietnia
Ogoszenie do wszystkich wacicieli budynkw o koniecznoci uaktualnienia danych w terminie do 15 maja w Powiatowym Urzdzie Katastralnym

6 kwietnia
Sprawozdanie i bilans Powiatowej Kasy na dzie 30 marca w wysokoci 239 355 marek w zocie

10 kwietnia
W wrzawie dokonano zuchwaego napadu na omnibus z 15 pasaerami

17 kwietnia
Odznaczenie przez cesarsk par Wilhelma Jenscha i Fryderyka Hempla ze Szczaca

18 kwietnia
Depesza o wielkim trzsieniu ziemi w Kalifornii i tragicznym poarze San Francisco.

wiebodziska Gazeta Powiatowa
Wydanie nr 12 [180] grudzie 2006
Sto lat temu w powiecie - rok 1906

01 padziernika
Wprowadzenie jednolitej stenografii na terenie caej Rzeszy, zmiana rozkadu jazdy pocigw. Z dworca wiebodziskiego odchodzi 10 pocigw osobowych do Frankfurtu i 3 popieszne do Berlina dziennie. Zaczy obowizywa przepisy dotyczce postpowania z karbidem.

02 padziernika
Poar w kopalni wgla w Rzeczycy, awaria pompy i bbna, pomoc OSP z Kupienina i Witynia uratowaa kopalni,

03 padziernika
"Babie lato" i pikna pogoda przez cay miesic. Powoano Powiatowe Komisje Podatkowe na rok 1907-1909.

05 padziernika
W kociele NMP Krlowej Polski „Friedrichskirche" firma Jentscha wykonaa osony przeciwdeszczowe przy witraach i oknach. Ugoda pomidzy robotnikami i fabrykantami przemysu tekstylnego na dniwk 10,5 godzinn i angielsk sobot.

06 padziernika
Plaga myszy w poudniowej czci powiatu.

09 padziernika
Doroczny Wielki Jarmark w Trzcielu z udziaem kupcw wiebodziskich.

10 padziernika
W poniedziaek odbyo si walne zebranie wiebodziskiego Zwizku Sportowego liczcego 715 czonkw a z sekcj eska i modzieow 1216 z przewodniczcym dr med. Michaeli

11 padziernika
Radosna wiadomo, e Miociwie Nam Panujcy Cesarz Wilhelm II raczy wzi udzia w porannym polowaniu z okazji w. Huberta

12 padziernika
Opublikowano list z podzikowaniami od naszych dzielnych onierzy z Namibii za dary i z pochwaami dla dowdcy wojsk ekspedycyjnych Generaa v. Trotha.

13 padziernika
Krytyka prasowa wobec nowego papiea Piusa X za brak sympatii do Jego Majestatu Cesarskiego Wilhelma II z powodu niezrozumiaego uprzedzenia w sprawie wymagania nauczania w jzyku niemieckim i zbytniej tolerancji wobec roszczeniowych postaw Polakw snujcych sobie mrzonki o wasnym pastwie. Cika choroba ministra gospodarki hrabiego von Podbielskiego.

13-14 padziernika
Sobota i niedziela: Wystawa Owocowo - Warzywna w wiebodzinie w sali „Markische Hof” z 800 paterami miejscowych plonw. Wstp za jedyne 80 fenigw, dzieci 50% zniki.

15 padziernika
Nowe pastwowe przepisy w sprawie przewozw transportowych, pojazdw i produktw masowych ogoszone przez starost von dem Becka. Koniec „wojny piwnej" pomidzy producentami i ustalenie minimalnego zysku l Marki za hektolitr zocistego pynu.

16 padziernika
Walne zebranie Zwizku Pocztowcw i wybranie nowych wadz w osobach: Martin, Melchior, Fromm, Schulz i skarbnik Strach. Wiadomo o nieudanym zamachu na Rotschilda w synagodze londyskiej.

17 padziernika
Bunty dzieci w Prowincji Poznaskiej przeciwko ustawowemu porzdkowi prawnemu w szkoach rozszerzy si do 10 000 uczniw wciganych przez kler i politykw do niecnych rozgrywek szowinistycznych prowodyrw Ciemnogrodu.

18 padziernika
Dugoletni dyrektor wieczorowej szkoy rolniczej „Winterschule" dr Woge awansowa do Lipska; jego miejsce zaj nauczyciel Koch z Chojny.

19 padziernika
Hotentockie bandy zabiy w naszej Afryce Poudniowo - Zachodniej Namibii 13 rajtarw, l farmera i 4 burw.
Wiadomo o wyjedzie sekretarza MSZ hrabiego von Tschirskiego do Rzymu. Wadze powiatowe wysay serdeczne yczenia urodzinowe do Neues Palais w Poczdamie na urodziny Cesarzowej.

22 padziernika
Rozpoczy si 2 tygodnie Krajowych Targw we Frankfurcie z udziaem wiebodzinian.

23 padziernika
Informacje o stanowczej postawie wadz pastwowych; w Zabrzu skazano 2 rodzicw za zakazywanie mwienia dzieciom po niemiecku w szkole.

24 padziernika
Udzia w Jubileuszu XX-lecia Koa w Sulechowie. Zjednoczenie Ojczyniane obradowao w Hotelu Radunskiego, nauczyciel Zerndt przedstawi geologi wiebodzina i okolic. Szef stray poarnej w wiebodzinie G. Altmann poda si do dymisji.

25 padziernika
Wiadomo o zakoczeniu objaww niesfornoci dzieci w Podmoklach i odyniu dziki postawie miejscowych nauczycieli. Dzieci i rodzice uznay obowizujce przepisy nakazujce nauk religii po niemiecku z podrcznikw.

27 padziernika
Ogoszenie o poszukiwaniu niezwykle bezczelnego osobnika - przebranego w mundur kapitana, ktry wraz z 10 onierzami i 2 kapralami zatrzymanymi na ulicy ukrad kas miejsk w Kpenick wraz z 4002 markami w zocie i 2 fenigami w obecnoci burmistrza miasta dra Langerhansa.

29 padziernika
Skandal w Gnienie; urzdnik pastwowy, jakim jest nauczyciel, uczy dzieci z podrcznika polskiego tumaczc si po aresztowaniu niechci uczniw do niemieckiego podrcznika religii.

30 padziernika
Doroczny Jarmark w Lubrzy.

31 padziernika
W Kargowej na zebraniu Zwizku Nauczycieli nauczyciel z Chwalimia Pan Reetz mia odczyt o sytuacji w b. Wielkim Ksistwie Poznaskim i postawie Polakw w czasie wojny z Napoleonem w 1806 roku.

01 listopada
Przebranym kapitanem zodziejem z Kpenick okaza si znany policji recydywista urodzony w l849 w Tyly o nazwisku Wilhelm Voigt. Pan starosta przypomina wszem i wobec o przepisach przeciwpoarowych w mieszkaniach i budynkach w zwizku z nadchodzc zim.

02 listopada
Zimno i wietrznie. Niepokojce wieci z Petersburga o rozruchach godowych, o rabunkach i zamachach bombowych. W b. Wielkim Ksistwie Poznaskim trwaj strajki modziey podsycane przez fanatykw religijnych. W rodzie w szkoach podstawowych zmieniono 4 nauczycieli

03 listopada
Rosn ceny misa, a szczeglnie w Berlinie. Sprawozdanie z polowania na lisa z okazji w. Huberta w mozowskim okrgu myliwskim.

04 listopada
W nowym kociele w Sulechowie zawisy 3 dzwony stalowe z firmy: Bochumer Verein.

05 listopada
Zakoczenie niepokojw w szkole w Wchabnie i Jarzycu. Szkoy obsuguj nauczyciele z ssiednich miejscowoci.

06 listopada
Poszukuje si nauczycieli na 3 wakaty w szkole w Wojnowie, Starym Kramsku i Starym Jaromierzu.

08 listopada
Jarmark w Zbszyniu.

09 listopada
Posiedzenie Miejskiej Rady w wiebodzinie w sprawie domu dla ubogich i szkoy katolickiej.

10 listopada
Ceny wga podskoczyy o 50% do 1,5 marki za ton. Nieznani sprawcy zagrabili 2 skarbonki w kociele w. Michaa.

11 listopada
Wjt gminy Wchabno melduje o zakoczenie buntu szkolnego w Wchabnie i Starym Kramsku.

12 listopada
Majtek widnica pod Zielon Gr dosta si w polskie rce, liczy on ok. 1750 morgw niemieckiej ziemi.

14 listopada
Zatrzymano agitatora buntujcego dzieci z pierwszej klasy szkoy katolickiej w Wolsztynie.

19 listopada
Parteitag liberaw z okrgu wyborczego wiebodzin - Krosno z kandydatem na posa Panem radc prawnym dr Franciszkiem von Listem z Charlotenburga.

21 listopada
Minister Kultury zwrci si z gorc prob do arcybiskupa Stablewskiego o uspokojenie nastrojw swoich wiernych.

22 listopada
Poar k w Smardzewie zagrozi wiosce, spalia si gospoda i lasek.

24 listopada
Zmar o godz. 10 wieczorem abp poznaski dr Florian Stablewski.

25 listopada
Dzie Zmarych - Totensonntag

29 listopada
W ssiednim powiecie , w Godziszewie dzieci zbieraj si nielegalnie pod figur we wsi piewajc bezkarnie po polsku. Opublikowano nowe przepisy pastwowe dotyczce przechowywania i uywania broni palnej.

30 listopada
Wzrosy ceny kartofli, na rynku berliskim magnum kosztuje 3,10, daber 2,80, ziemniaki paszowe 2,10 i przemysowe 1,60 za metr. Wieci o powrocie wrocawskiego kardynaa Koppa z Watykanu, gdzie omawia m.in. sprawy polskich katolikw.

01 grudnia
Jego Majestat Cesarska Mo Wilhelm II wystosowa yczenia do rolnika Foerstera z Kruszyny w zwizku ze Zotymi Godami. Obowizek wykadania trutki na polach w caym powiecie. Tragiczna wiadomo o mierci 30 grnikw w Bochum w zwizku z eksplozj robuitu, ktry spowodowa straty materialne 2 mln. marek w zocie. Podwyka taryf i biletw we wszystkich dyrekcjach kolejowych.

02 grudnia
Interpelacja posa partii „Centrum" w sprawie jzyka polskiego i uwagi, e nawet Hotentoci w niemieckich koloniach mog si uczy religii w rodzimym jzyku, wywouj powszechne oburzenie. W Kunowicach zgin nastawniczy Mczak pochodzcy z Poznania.

05 grudnia
Zebranie wiebodziskiego Zwizku Mieszczan w liczbie 216 czonkw. Koncert zimowy (Winterkonzert) w wykonaniu tenora Erla.

06 grudnia
Doroczny Jarmark witeczny w wiebodzinie. Puszysty, lekki nieg pokry prawie cay powiat. Zebranie Zwizku Pszczelarzy IMKE-Verain w liczbie 84 osb.

07 grudnia
Ogoszenie Pana starosty o koniecznoci sprawdzenia ocieplenia wodocigw. Ukoczono now drog z dworca do wsi Bucze, zdono ni ju przewie furmankami chopskimi kartofle na 50 wagonw stojcych na bocznicy.

08 grudnia
Superintendent Splittgerber otworzy now sal katechetyczn w redniej Szkole eskiej w wiebodzinie.

10 grudnia
Zwizek Kombatantw podzikowa uroczycie kapitanowi rezerwy Panu Kunrdenwandowi za 25 lat pracy na rzecz organizacji. Spady ceny zboa, pszenica z 182,5 marek na 179,75 marek a yto: ze 165,0 163,73 za ton.

11 grudnia
Powszechne oburzenie z powodu skandalicznego zachowania si posa Reichstagu Czarliskiego w sprawie strajku wrzesiskiego, ktrego musia przywoa do porzdku dzwonkiem przewodniczcy posiedzenia.

12-14 grudnia
nieyce i zawieje od poudniowego zachodu, zimno, metrowe zaspy.

16 grudnia
Odra skuta lodem. W Kpsku znaleziono zamarznite zwoki 18-lemiego Polaka przybyego do prac rolnych z Rosji.

17 grudnia
Gwny Dyrektor Reichsbanku ogosi w caym kraju dyskonto na 7%.

19 grudnia
Na spotkaniu z rodzicami w sali Markische Hof rektor Berger omawia sprawy szkolnych kas oszczdnociowych, nauczyciel Zerndt yczy miych wit, a przygotowany przez niego chr dziewczt wystpi z deklamacjami.

21 grudnia
W pitek Zwizek Rolnikw wybra na swojego przewodniczcego Quaschninga z Pack przy obecnoci goci z Berlina, ktrzy pochwalili si, e w Brandenburgii istniej ju 474 zwizki, w tym 40 mleczarni zwizkowych.

22 grudnia
Rozpocza si kampania wyborcza do Reichstagu, Landtagu i wadz Powiatu. Eksplozja w Domu Wychowawczym w Rzepinie.

23 grudnia
Niepokojce wieci z Rosji. Zabito generaa majora Litwinowa w Omsku. W Radomiu ucze szkoy handlowej Werner dokona zamachu bombowego na szefa andarmerii. Niepokoje w Gruzji. Pogromy ydw. Ukaz carski o terminie wyborw w caym pastwie do Dumy w dniu 19 lutego 1907 r., za wyjtkiem terenw Kaukazu i Syberii.

24-25 grudnia
niene, biae wita Boego Narodzenia.

27 grudnia
Silne mrozy w caej Europie, liczne wypadki.

28 grudnia
Przygotowania do Komisji Wyborczych na powszechne wybory wyznaczone na 21 stycznia 1907 r.

29 grudnia
Wybuch wulkan Wezuwiusz. Chopi z okolicznych wiosek i San Sebastian uciekaj i ewakuuj si.

30 grudnia
Jak obliczy Urzd Statystyczny, na koniec roku pod broni na caym wiecie stao 5 250 000 onierzy a gotowych do zmobilizowania byo 44 miliony.

Mieczysaw Szylko

 




adres tego artykuu: www.schwiebus.pl/articles.php?id=165