www.schwiebus.pl

:: Browary
Artyku dodany przez: schwiebu (2005-12-03 14:35:15)


Browary 鈍iebodzi雟kie



Gazeta Lubuska
22 listopada 2004 r.
Specja z beczki

Piwo z miejscowych browar闚 trafia這 do Zielonej G鏎y i Frankfurtu n. Odr. Chmiel r鏀 na ul. Walki M這dych.

Pierwsz piwn wzmiank jest dokument wystawiony w 1395 r. przez ksi璚ia Henryka Wr鏏la. Jest to nadanie przywilej闚 warzenia piwa miejskim rzemie郵nikom. Za pozwoleniem ksi璚ia mogli oni produkowa dla siebie piwo w ramach wynagrodzenia za wykonywan prac. W XIV w. uprawiano chmiel na dzisiejszej ul. Walki M這dych.
Produkcja piwa szybko si rozwija豉. W XVI w. ju 60 rzemie郵nik闚 zajmowa這 si jego wytwarzaniem. Nie by造 to jednak wielkie browary ani fabryki. – Piwo produkowa r闚nie burmistrz, kt鏎y m鏬 nawarzy sobie 500 l napoju bez p豉cenia podatku – informuje Adam Gonciarz z muzeum regionalnego.

Marka Peschel

Trzysta lat p騧niej na terenie miasta funkcjonowa這 30 rzemie郵nik闚 zajmuj帷ych si wytwarzaniem piwa. Do ko鎍a XIX w. utrzyma這 si sze嗆 ma造ch browar闚. Sw鎩 browar mia mi璠zy innymi klasztor paradyski.


W 1641 r. obok ko軼io豉 pw. 安i皻ego Micha豉 powsta pierwszy browar z prawdziwego zdarzenia. Warzone w nim na masow skal piwo nazywa這 si Z這ty Peschel. Nap鎩 cieszy si wielkim uznaniem. Z czasem piwo uros這 nawet do rangi towaru markowego, a jego nazwa sta豉 si rozpoznawalna. Browar mia w豉sn eleganck piwiarni. Mie軼i豉 si na rynku w pomieszczeniu, gdzie po wojnie znajdowa豉 si restauracja My郵iwska. Piwo Peschel trafia這 mi璠zy innymi do piwoszy w Zielonej G鏎ze, a nawet we Frankfurcie nad Odr.

Specja z beczki

W 1871 r. Peschelowi wyros豉 konkurencja - Browar Zamkowy, o wiele wi瘯szy od browaru Z這tego Peschela. Dzi pozosta造 po nim tylko wzg鏎ze zamkowe i wielkie zrujnowane piwnice. Browar za這篡豉 rodzina Lotter闚. Produkowane tam piwo by這 ta雟ze od Peschela. Obydwie marki konkurowa造 ze sob. Peschel utrzyma pozycj lidera, zdobywaj帷 okre郵enie piwa luksusowego. Niestety, Lotterowie mieli pecha. G喚boki kryzys gospodarczy w Niemczech wymusi sprzeda Browaru Zamkowego w 1920 r. – Fabryk piwa kupi browar Ostquell z Frankfurtu nad Odr – opowiada A. Gonciarz. Lotter zmar w n璠zy. Z jego fabryki powsta豉 filia frankfurckiego Ostquella.

Obydwa miejskie browary przetrwa造 do ko鎍a II wojny 鈍iatowej. Potem przesta造 produkowa. Dzi pozosta造 po nich tylko ruiny, dokumenty oraz beczki, kufle i podstawki zgromadzone w gablotach muzeum regionalnego. Mo積a tam obejrze r闚nie zdj璚ia obrazuj帷e wielki browar zamkowy i pijalni z這tego piwa w restauracji My郵iwska.

 

Piotr J璠zura
68 324 88 13
pjedzura@gazetalubuska.pl




安iebodzi雟kie piwo



Okolice Najbli窺ze
Wydanie Nr 10[82] 2003

Wed逝g dost瘼nych 廝鏚e w 安iebodzinie by這 niegdy prawie sze嗆dziesi徠 warzelni piwa. Byli to zarejestrowani domowi warzelnicy, kt鏎zy posiadali zagwarantowane prawo do samodzielnego warzenia i sprzedawania.

Przypominam sobie, 瞠 kiedy jeszcze by貫m ch這pcem, ojciec na spacerach zwraca mi uwag na stare warzelnie np. na ul. Frankfurterstrasse (obecnie 砰mierskiego) warzelnik „Schulzes Haus" (dom Schulza), w kt鏎ego zapleczu sta budynek z typowym basenem ch這dniczym na strychu.

Warzelnik Knipsel na Br酹zerstrasse (obecnie ul. Pozna雟ka) dalej na Halbe Stadt (ul. Wa這wa) zaraz za Bankiem Drezde雟kim mo積a by這 zauwa篡 dawn warzelni. R闚nie restauracja Reymann na rogu Bahnhofstrasse i Breitesstrasse (ul. Kolejowa r鏬 Pi連udskiego) by豉 niegdy warzelni piwa.

Liczba warzelni zmniejsza豉 si bardzo szybko przez po瘸ry, wojny, nierentowno嗆, a tak瞠 przez limitowanie surowc闚. Do tego dochodzi豉 mechanizacja i kosztowno嗆 urz康ze i wreszcie umiej皻no嗆 wyspecjalizowanych fachowc闚. Warzelnik musia by profesjonalist i nie wolno mu by這 trudni si warzelnictwem jako zaj璚iem ubocznym.

W ten spos鏏 podstaw browarnictwa sta豉 si technologia. Dawniej m闚i這 si, 瞠 "chleb i piwo nie zawsze si udaj". W nowych czasach co takiego nie mog這 si zdarzy. Niegdy warzono zim, a na wiosn sprzedawano, tak d逝go, p鏦i starczy zapas. Nie by這 urz康ze ch這dniczych. Naturalny l鏚 by pomocnikiem piwowara. Gdy zima by豉 豉godna, to piwo latem by這 m皻ne. Ale by造 to czasy przed pierwsz wojn 鈍iatow. Potem w 安iebodzinie by造 tylko dwa browary: Schlossbraurei (browar zamkowy), dzi jego ruiny znajduj si za stacj uzdatniania wody na ul. Wodoci庵owej, zwany p騧niej „Ostquell" (krynica wschodu) oraz browar i s這downia H. Peschel, Rynek 19. Chyba nie ma starego 鈍iebodziniaka, kt鏎y nie wypi豚y w tym przytulnym, staroniemieckim lokalu swojej szklaneczki lub kilku kufli „Peschel Gold" (Z這tego Peschela). „Braust酹te seit 1641" (browar od 1641 roku) mo積a by這 przeczyta u wej軼ia, a dowodem na to by這 wykopanie na dziedzi鎍u browaru, w czasie prac budowlanych, na g喚boko軼i 3 m spalonego zwa逝 s這du, kt鏎y uleg zw璕leniu w czasie w闚czas panuj帷ego wielkiego po瘸ru.

Pocz徠kowo ma造 browar zakupiony przez Hironymusza Peschela, zosta przez jego syna Richarda rozbudowany i powi瘯szony, przez co sta si wzorcowym przedsi瑿iorstwem. W roku 1935 zbudowano nowoczesn s這downi, a w trzy lata p騧niej powi瘯szono restauracj browarnian, kt鏎a sta豉 si renomowanym lokalem pijalniano-gastronomicznym. Z tak rozbudowanym zak豉dem w豉軼iciele nie mogli ju sobie poradzi, wi璚 wydzier瘸wili lokal i powi瘯szyli produkcj browaru oraz kr庵 jego odbiorc闚. W 1939 roku sze嗆 ci篹arowych samochod闚 zaopatrywa這 dzie w dzie 165 wiosek.

S康z, 瞠 ka盥y w powiecie Zllichau-Schwiebus (Sulech闚-安iebodzin) i Meseritz-Bomst-Unruhstadt (Mi璠zyrzecz-Babimost-Kargowa) zna te 鄴速o-niebieskie samochody z dzwonkiem. Bim-bim-bim rozlega這 si z samochodu, a kierowca wo豉 „M這de piwo" i ju zbiera造 si ch這paki, s逝膨ce i dzieci z wiadrami i ba鎥ami. W domu dodawano troch wody i cukru, nape軟iano butelki i zamykano je. Po o鄉iu dniach, ech!! co to by豉 za uciecha, kiedy mo積a by這 ciemne, pieni帷e si zwyk貫 piwo nala do szklanek. Kt騜 przejmowa豚y si osadem na dnie butelki. To by這 dobre piwo „Peschelbrau".

Wszystkim, kt鏎zy daleko s od ojczyzny pozostaje wspomnienie. Marzy mi si czasem, 瞠bym m鏬 tu w Bawarii warzy. Wiele m鏬豚ym jeszcze opowiedzie, o wielkiej butelce-armacie na 600 lecie, o akwarium w restauracji (obecnie w DDz), o stole dla sta造ch bywalc闚 z mieczem 貪arzy i wreszcie kelnerze Maksie F顤ster. Maxe! Zwyk這 si wo豉, przynie jeszcze jeden „Peschelbrau".

Mistrz warzelniczy Heiner Peschel
"Schwiebus land..." wyd. Mnchen, 1982 r.

T逝maczenie Miros豉w Algierski




Postscriptum do powojennych dziej闚 browaru Peschela - lata 50-te



Okolice Najbli窺ze
Wydanie Nr 01[85] 2004

Obiekty browaru by造 nadal nadzorowane przez Centralny Zarz康 Przemys逝 Fermentacyjnego Oddzia w Bydgoszczy (od 1950 r. w likwidacji) za po鈔ednictwem Lubuskich Zak豉d闚 Piwowarsko S這downiczych w Zielonej G鏎ze.

Utrzymanie nieczynnego browaru wymaga這 pieni璠zy, kt鏎e przekazywane by造 za zgod Warszawskiej Centrali Zarz康u Przemys逝 Fermentacyjnego.

Taki preliminarz wydatk闚 na 1950 rok - pismo z 21.07.1950 r. znak P-I-3/623/50 przewidywa dla browaru w 安iebodzinie limit: 1.500.742 z, w tym m.in.:

1. Pensja dla robotnik闚 - 496.800 z
2. Pensja dla pracownik闚 umys這wych - 264.000 z
3. Podr騜e s逝瘺owe - 48.500 z
4. Op豉ty telekomunikacyjne - 5.000 z
5. Energia elektryczna - 12.000 z
6. Konserwacja i materia造 - 309.000 z

W 1950 roku przekazano formalnie nieczynny browar pod zarz康 Lubuskich Zak豉d闚 Piwowarsko S這downiczych w Zielonej G鏎ze. Spotkanie komisji mia這 umocowanie prawne w zarz康zeniu Ministra Przemys逝 Rolnego i Spo篡wczego z dnia 23.V.1950 r. i og這szeniu o przej璚iu browaru pod zarz康, a opublikowanego w Pozna雟kim Dzienniku Wojew鏚zkim w dniu 10.VII.1950 r., poz. 350.

Protok馧 sporz康zono w 安iebodzinie 4 wrze郾ia 1950 r. Obecni byli:

1. Olejnik J霩ef, hurtownia piwa w 安iebodzinie, zam. 安iebodzin, ul. 3 Maja 1,
2. Zaleski Bronis豉w dyr. LZP-S. w Zielonej G鏎ze, zam. Zielona G鏎a ul. Ko簑chowska 56/59,
3. Walczak Maria Przewodnicz帷a Rady Zak豉dowej w hurtowni piwa, zam. 安iebodzin, ul. Garbarska 4.

Komisja w protok鏊e stwierdzi豉 m.in.:

"(...) przedsi瑿iorstwo przejmowane jest nieczynnym Browarem i S這downi w 安iebodzinie przy ul. Rynek 19 (...) zak豉d znajduje si w odleg這軼i 70 km od miasta granicznego Gubin, 40 km od m. Zielonej G鏎y i 132 km od m. Poznania (...) stan budynk闚 jest w do嗆 dobrym stanie, od strony ul. Wiejskiej zniszczone na skutek dzia豉 wojennych posesje mieszkanie ods這ni造 wej軼ia do Browaru, kt鏎e obecnie zosta造 zamurowane i t drog budynek Browaru zosta zabezpieczony przed rozkradzeniem (...)"

Data sporz康zenia w/w protok馧u b璠zie w historii tej nieruchomo軼i wa積ym elementem, a to dlatego, 瞠 zarz康zaj帷y, tzn. Zielonog鏎skie Zak豉dy Piwowarsko-S這downicze w Zielonej G鏎ze jeszcze 02.IX.1955 r. pisz do Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w 安iebodzinie, l.dz. VI HA/4419/55 „(...) w protok鏊e zdawczo odbiorczym przedsi瑿iorstwa H. Peschel w 安iebodzinie po這穎nego przy ul. Rynek 19 jest zaznaczone, 瞠 przedsi瑿iorstwo to do 1945 r. by這 prowadzone przez H. Peschela i w tym瞠 to roku przesz這 pod Zarz康 Pa雟twowy. Prosimy o wyja郾ienie z okre郵eniem dok豉dnej daty kiedy to przedsi瑿iorstwa przesz這 pod Zarz康 Pa雟twowy, kto sprawowa ten Zarz康 do 4.IX.1950 r. (...)".

W豉dze miasta stara造 si o pozyskanie obiekt闚 na potrzeby lokalne, dlatego m.in. w dniu 23.X.1951 r. 安iebodzi雟ka Sp馧dzielnia Spo篡wc闚 reprezentowana przez Z. Godziejewskiego i W. W璚豉wskiego zwr鏂i豉 si z pismem do Zak豉d闚 Piwowarsko S這downiczych w Zielonej G鏎ze o przekazanie dla tutejszych P.S.S. „(...) zabudowa gospodarczych przylegaj帷ych do Gospody Zbiorowego 砰wienia (p騧niej restauracja My郵iwska) i Hotelu przy ul. Rynek 19.

Formalnie takie przekazanie nast徙i這 22.VI.1953 r., Prezydium Miejskiej Rady Narodowej reprezentowa sekretarz Prezydium Pan Witold Drozd.


Restauracja "My郵iwska", dawniej cz窷 browaru.
Zdj璚ie wykonane pod koniec lat 60-tych.
P.P. Pracownie Konserwacji Zabytk闚 o/Szczecin.

Przekazano nieruchomo軼i: nieczynny browar, budynek mieszkalny, place niezabudowane pod budynkami i podw鏎zami.

Nieruchomo軼i te by造 w豉sno軼i skarbu pa雟twa na podstawie zarz康zenia Ministra Przemys逝 Rolnego i Spo篡wczego z dnia 23.V.1953 r. (znak OTIE-474/1850) oraz maj徠kiem opuszczonym w rozumieniu art. 1 dekretu z dnia 8.III.1946 r. o maj徠kach opuszczonych poniemieckich (Dz.U.R.P. nr 13, poz.87).

Informacje zawarte w artyku豉ch, dedykowa貫m szczeg鏊nie tym, kt鏎zy siedz帷 nad kuflem piwa, obracaj帷 butelk i czytaj帷 etykiet z nazw i kr鏒k histori browaru, ze sk豉dem piwa, unikaln receptur, „volta瞠m" chc si go nie tylko napi. Chc dowiedzie si wi璚ej o jego produkcji i historii.

Przeszli鄉y wsp鏊nie kr鏒kim, historycznym szlakiem pitego kiedy w 安iebodzinie "Z這tego Peschela"

Troch szkoda i 瘸l, 瞠 nie wiemy jaki mia這 ono smak.

Wykorzystano materia造 Archiwum zak豉dowego "Browary Zachodnie Lubusz" S. A.

Miros豉w Algierski




Pozna雟ki epizod 鈍iebodzi雟kiego piwa



Okolice Najbli窺ze
Wydanie Nr 07-08[091] 2004

安iebodzi雟kie piwo z groch闚k i wieprzowymi uszkami przebojem w carskim Poznaniu.

Po kilku miesi帷ach wracam do tematyki 鈍iebodzi雟kiego piwa. Przypadek zrz康zi, 瞠 mia貫m dost瘼 do kilku wyda "Kronik Miasta Poznania" z kt鏎ych dowiedzia貫m si, 瞠 nasze piwo by這 pijane w tym szacownym grodzie.

Druga po這wa XIX wieku to rozw鎩 wszelkiego rodzaju kawiar i lokali gastronomicznych. Z Niemiec przyw璠rowa do Poznania zwyczaj picia du篡ch ilo軼i piwa. W tych czasach napoje alkoholowe mia造 licznych i sta造ch wielbicieli, a w豉軼iciele restauracji robili wszystko, co mo磧iwe, aby zaspokoi gusta nawet najbardziej wybrednych klient闚.

Nasz, po這穎ny w闚czas poza miastem 鈍iebodzi雟ki Browar Akcyjny "Eichberg" (za這穎ny w 1871 r.) nazwany w latach p騧niejszych Browarem Zamkowym, podejmowa dzia豉nia, aby te wybredne gusta zaspokoi, zwi瘯sza asortyment i wielko嗆 sprzeda篡 piwa, a tak瞠 poszukiwa nowych, du篡ch odbiorc闚.

Te poszukiwania rynk闚 zbytu zaprowadzi造 ma這 znany Browar Akcyjny "Eichberg" spod 安iebodzina do cesarskiego Poznania gdzie zosta pierwszym dzier瘸wc jedynej w swoim rodzaju restauracji piwnej, kt鏎a nazywa豉 si „Bismarck Tunell". Lokal ten zosta otwarty 6 stycznia 1875 roku. Mie軼i si w wielkich piwnicach monumentalnych kamienic zwanych „pa豉cami czynszowymi" przy ul. Bismarcka 2-4 (obecnie Kantaka). Urz康zono go na wz鏎 s造nnej "Ratskeller" znajduj帷ej si pod Czerwonym Ratuszem w Berlinie.

G堯wna sala mia豉 a 51,5 m d逝go軼i, 14 m szeroko軼i i 5 m wysoko軼i. Charakterystyczne, hakowate sklepienie wsparte by這 na stoj帷ych w dw鏂h rz璠ach i wyposa穎nych w ozdobne kapitele szesnastu kolumnach.

Sprzedawano tutaj tylko piwa produkcji Browaru Akcyjnego "Eichberg" do kt鏎ych serwowano groch闚k z wieprzowymi uszkami, 鈍iebodzi雟kie kie豚aski z magdebursk kapust, majonez z ryb i angielski rostbef.

Utrzymanie tego niezwykle wytwornego lokalu okaza這 si przedsi瞝zi璚iem zbyt kosztownym i w 1887 r. lokal zosta zamkni皻y.

Ten pozna雟ki epizod naszego piwa i lokalnych specja堯w by zapewne jedn z wielu pr鏏 pozyskiwania rynku i zaspokajania gust闚 wymagaj帷ych klient闚.

Dobrze, 瞠 o tym wiemy. Mo積a w skrajnych sytuacjach adwersarzom "Pyrlandii" o tym przypadku wspomnie, i dawnymi laty nasz gr鏚 nie tylko suknem s造n掖, ale i z這cistym napojem podawanym w nobliwym miejscu cesarskiego w闚czas Poznania.

ps. Osoby, kt鏎e posiadaj wiedz lub jakiekolwiek materia造 zwi您ane z Browarem Akcyjnym "Eichberg" prosimy o kontakt z Redakcj.

Miros豉w Algierski



adres tego artyku逝: www.schwiebus.pl/articles.php?id=135