www.schwiebus.pl

:: Wie瘸 Bismarcka
Artyku dodany przez: schwiebu (2005-12-02 23:14:18)


Wie瘸 Bismarcka



www.swiebodzin.com

Osiedle Widok w 安iebodzinie. To tutaj usytuowana zosta豉 budowa okaza貫j i monumentalnej wie篡. Jej kszta速y a tak瞠 masywna konstrukcja sprawia wra瞠nie budowli stworzonej dawno temu. A tak naprawd jej wiek jest stosunkowo m這dy. Powsta豉 bowiem w roku 1908 w 闚czesnych winnicach miejskich. Ju na samym pocz徠ku ustalono, 瞠 b璠zie nazwana wie膨 Bismarcka.

Dlaczego? Niemcy zawsze identyfikowali si z wielkimi przyw鏚cami swego pa雟twa. Takim by kanclerz Rzeszy, ksi捫 Otto von Bismarck. Dlatego mia豉 by symbolem i jego pomnikiem zarazem. Jest wiele wersji co do tego w jakim celu budowana by豉 akurat w tym miejscu. Ot騜 ze wzgl璠u na wysokie po這瞠nie wzgl璠em miasta, mia豉 s逝篡 jako punkt widokowy udost瘼niony zainteresowanym. Kolejnym zadaniem jakie mia豉 spe軟ia i do pewnego czasu t funkcj pe軟i豉, to punkt obserwacji meteorologicznych. Ponadto by豉 punktem wysoko軼iowym w 安iebodzinie. Nigdy oficjalnie tego nie podawano, ze wzgl璠闚 utajnionych, ale wie瘸 Bismarcka pe軟i豉 r闚nie funkcje militarne. To z jej szczytu dokonywano obserwacji wojskowych. 奸edzony by lot samolot闚, balon闚, czy zeppelin闚.

Ca這嗆 zbudowana jest z bia貫go, szarego i czarnego granitu. I jak podaje si w starych niemieckich kronikach, wygl康 wie篡 zbudowanej w豉郾ie z takiego materia逝, mia powodowa "wspania造 widok" z do逝 miasta. W wie篡 znajdowa si niegdy tak瞠 punkt ma貫j gastronomii. W czasie d逝gich letnich wieczor闚 spaceruj帷y mieszka鎍y miasta zakupywali w niej kaw i ciep貫 racuszki ("Kaffe und Plinse").Po wypadku, do kt鏎ego dosz這 za spraw pewnej uczennicy, kt鏎a spad豉 z wie篡 i ponios豉 鄉ier, na jaki czas j zamkni皻o. Okaza這 si 瞠 zawiod豉 wewn皻rzna por璚z przy schodach.

W czasach powojennych i po przej璚iu ziem zachodnich przez Polsk, obiekty tego typu z roku na rok niszcza造. Do niedawna, ka盥y kto tylko chcia, m鏬 wej嗆 do 鈔odka tej瞠 wie篡. Grozi這 to jednak za ka盥ym razem sporym niebezpiecze雟twem. Po瘸r wewn徠rz wie篡 strawi wszystko to, co zachowa這 si z czas闚 przedwojennych. Niedawno m闚i這 si, 瞠 mia豉 tam powsta restauracja. Zbyt ma造 metra i brak jakiegokolwiek uzbrojenia, chocia瘺y w wod, zniech璚i potencjalnego inwestora. P騧niej m闚iono o powstaniu pierwszej 鈍iebodzi雟kiej rozg這郾i radiowej, kt鏎a mia豉 nadawa w豉郾ie stamt康 programy. Pomys tak瞠 upad w realizacji.


Wie瘸 Bismarcka obok ponad 100.metrowego komina Eltermy to karze...

Obecnie mie軼i si tam prywatny klub kr鏒kofalowc闚, kt鏎y funkcjonuje od blisko p馧 roku.

Tomasz Doma雟ki




Wie瘸 Bismarcka



Dzie za Dniem
Wydanie Nr 33[46] z dnia 28 sierpnia 2002 r.
安iebodzin. Remontuje czy niszczy zabytek?

Na wzniesieniu, tu za osiedlem Widok mo積a podziwia kunszt sztuki kamieniarskiej. Budow wie篡 zako鎍zono w 1908 roku. Poddani cesarza w ho責zie swojemu kanclerzowi Bismarckowi wznie郵i na pograniczu szereg wie - pomnik闚. Kilka z nich znajduje si na naszym terenie, mi璠zy innymi w Mostkach i 安iebodzinie.

Wie輳 mierz帷 18 m. na obwodzie wie鎍zy豉 czasza, w kt鏎ej podczas okoliczno軼iowych uroczysto軼i rozpalano ogie. W okresie powojennym wie瘸 sta豉 si symbolem pruskiego imperializmu. Przez lata by豉 miejscem schadzek m這dzie篡. Obiekt niszcza i pustosza. Kamienne 軼iany pokry造 niezbyt gustowne graffiti.

W 1999 roku, po wielu latach stara wie輳 naby Henryk Majcher. Zapalony kr鏒kofalowiec uczyni z wie篡 miejsce swoich spe軟ionych marze. - Od 35 lat posiadam zezwolenie na radiostacj, mam wiele dyplom闚, osi庵n掖em wszystko co w tej dziedzinie mo積a osi庵n望 - m闚i H. Majcher. - Chc, by wie瘸 sta豉 si miejscem spotka kr鏒kofalowc闚, mo瞠my tutaj przeprowadza zawody.

Nowy w豉軼iciel z zapa貫m przyst徙i do prac remontowych. Obserwatorom nie podoba si, 瞠 rozebra kawa貫k 軼iany na szczycie wie篡. - To by這 konieczne, 瞠by zabezpieczy stalowe prze瘸rte przez rdz pr皻y, na kt鏎ych wisz tony betonu - wyja郾ia pan Henryk. - Kiedy je zakonserwuj dobuduj oko這 2 m 軼iany, zamontuj okna i zrobi zadaszenie. Musz zabezpieczy wn皻rze obiektu przed deszczem, kt鏎y teraz po prostu wlewa si do 鈔odka.

Niekt鏎zy nasi czytelnicy oburzaj si, 瞠 kto niszczy obiekt zabytkowy. - Wie瘸 jest obiektem zabytkowym, jest wpisana do ewidencji, lecz nie figuruje w rejestrze zabytk闚 - t逝maczy konserwator zabytk闚 Agnieszka Skowron. - Henryk Majcher z這篡 w naszym biurze projekt dokumentacji dotycz帷ej prac remontowych.

- Projekt adaptacji wykona architekt i uzyska on akceptacj konserwatora zabytk闚 - m闚i w豉軼iciel obiektu. - Inaczej nie odwa篡豚ym si czegokolwiek przebudowywa. Dziwi mnie, 瞠 komu przeszkadza, i rozpocz掖em prace remontowe. Przez tyle lat obiekt niszcza i nikogo to nie zajmowa這.

Pan Henryk rozwa瘸 propozycje znajomych, by z wie篡 uczyni miejsce widokowe, zamontowa jak捷 lunet . - To zbyt wielki koszt - m闚i. - Poprzedni w豉軼iciel zamierza zrobi tutaj kawiarenk, ale okaza這 si, 瞠 koszty wykonania kanalizacji s tak ogromne, i ca貫 przedsi瞝zi璚ie upad這. Od dawna stara貫m si, by kupi ten obiekt. Jedni chlubi si, 瞠 maj ekskluzywne jachty, a ja, malutki cz這wiek mam w豉sn wie輳. Wzi掖em na siebie du瞠 zadanie, dzisiaj bym si po raz drugi jego nie podj掖.

wruz




Wykorzysta Bismarck'a



安iebodzin.com
13 kwietnia 2006 r.

Na temat Wie篡 Bismarcka w 安iebodzinie pisano ju na stronach tego portalu, pisa貫m te o niej na 豉mach lokalnego tygodnika. Chocia nie jestem st康, a moja historia z ziemi 鈍iebodzi雟k zacz窸a si dopiero pi皻na軼ie lat temu, to mierzi mnie gdy widz jak popadaj w ruin dobra kultury budowane przez poprzednich mieszka鎍闚 tych stron. Nie mog spokojnie przechodzi gdy widz zdewastowane kamienice w mie軼ie, spl康rowane i zaniedbane grobowce na cmentarzu czy w ko鎍u nieszcz瘰n wie輳...

Kilka dni temu dosta貫m meila od bardzo m康rego cz這wieka. Pozwol sobie zacytowa jego s這wa: „Osobnym zagadnieniem jest atmosfera polityczna wok馧 tego rodzaju zabytk闚. Tym, kt鏎zy staraj si uratowa przed zniszczeniem pami徠ki z tzw. "czas闚 niemieckich" (a ju szczeg鏊nie te, kt鏎e kojarz si np. z Bismarckiem lub Fryderykiem Wielkim) przykleja si etykiety od "germanofil闚" i "szwab闚" (to te w miar 豉godne) do "neohitlerowc闚". Czyni tak zar闚no ludzie dot康 w nic nie zaanga穎wani, jak te prasa lokalna, kt鏎a dzi瘯i takim wydarzeniom mo瞠 zaistnie i opowiedzie si po "patriotycznej stronie". Tym sposobem dochodzi do do嗆 specyficznego rozumienia poj耩 i traktowania akt闚 wandalizmu jako dzia豉 "dla i w imieniu Ojczyzny". Co zadziwiaj帷e, w takiej hucpie bior udzia nawet profesorowie historii... Zdarzaj si i takie wypowiedzi, 瞠 zamek w Malborku (gdyby nie jego interesuj帷a architektura) w豉軼iwie powinno si zetrze z powierzchni jako gniazdo krzy瘸ckiej bestii. "Nie ogarniesz nieogarnionego", mawia prze鈍ietny Ku幟a Prutkow, a mia na my郵i g逝pot ludzk.”

Wspominam o tym nie dlatego by broni jakiegokolwiek stanowiska lub pot瘼ia inne. Staram si patrze na to jak 鈍iebodzinianin (adoptowany ale zawsze). Patrz na to nie tylko jak na spu軼izn po moich przodkach (w moich 篡豉ch p造nie 50% niemieckiej krwi) ale jak trze德o my郵帷y cz這wiek, kt鏎y w zabytkach i historii widzi 廝鏚這 rozwoju gospodarczego dla regionu.

Aby lepiej zrozumie o co mi chodzi zapraszam na ma陰 wypraw w G鏎y Sowie.

Pieszyce le膨 w po逝dniowej cz窷ci wojew鏚ztwa dolno郵御kiego, w Kotlinie Dzier穎niowskiej u podn騜a G鏎 Sowich. Jednym z najbardziej malowniczych zak徠k闚 gminy s G鏎y Sowie z wie膨 widokow na najwy窺zym szczycie pasma „Wielkiej Sowy”. Wielka Sowa jest celem licznych wycieczek i w瞛貫m szlak闚 turystycznych. Na terenie gminy znajduje si wiele zabytk闚 architektury.

Troch fakt闚

Historia wie篡 widokowej na Wielkiej Sowie ma sw鎩 pocz徠ek w 1886 roku. Wtedy to na wysokiej, 2-metrowej kamiennej podstawie wybudowano drewnian wie輳 widokow. W takiej postaci wie瘸 z przyczyn technicznych przetrwa豉 tylko do 1904 roku. Postanowiono przebudowa obiekt. Podj皻o decyzj o postawieniu 瞠lbetonowej wie篡 o wysoko軼i 25 metr闚. Inicjatorem remontu by豉 Federacja Towarzystw G鏎skich, w kt鏎ej znaczny udzia mia oddzia pieszycki. Kamie w璕ielny uroczy軼ie po這穎no w 1905 roku, a oficjalnego otwarcia, po陰czonego z festynem, dokonano 24 maja 1906 roku.
Koszt budowy nowej wie篡 widokowej wyni鏀 ok. 17 500 marek. Wie瘸 imienia Bismarcka, przyci庵a豉 rzesze turyst闚. W latach do I Wojny 安iatowej sprzedawano ok. 8 500 bilet闚 wst瘼u rocznie. Rekordowym pod tym wzgl璠em rokiem by pierwszy po oficjalnym otwarciu rok – w闚czas wie輳 odwiedzi這 ok. 21 000 turyst闚 (ok. 55 os鏏 dziennie).

Po 1945 roku wie輳 oficjalnie przemianowano na wie輳 gen. W豉dys豉wa Sikorskiego, nast瘼nie (w 1980r.) na wie輳 dr Mieczys豉wa Or這wicza (aktywnego dzia豉cza PTTK). Jednak obie nazwy nie przyj窸y si.

Dlaczego Wie瘸?

Wie瘸 na Wielkiej Sowie jest symbolem G鏎 Sowich, Pieszyc, jest r闚nie wyrazem dba這軼i o dziedzictwo kulturowe tej ziemi. Po uporz康kowaniu spraw w豉sno軼iowych, gmina Pieszyce mog豉 podj望 si zadania remontu wie篡.

Wie瘸 ma wielk si喚 oddzia造wania. Corocznie odwiedza gmin coraz wi璚ej ludzi, aby cho przez chwil z tarasu widokowego wie篡 podziwia wspania貫 krajobrazy. W interesie mieszka鎍闚 gminy le篡 to, aby tych turyst闚 by這 coraz wi璚ej.

Ubogi te mo瞠

Gmina Pieszyce nie nale篡 do gmin zamo積ych, a remont wie篡 jest zadaniem do嗆 skomplikowanym i trudnym technicznie. Jeszcze w 2003 roku podj皻o starania o pozyskanie 鈔odk闚 na ten cel. Rozes豉no do okolicznych samorz康闚 terytorialnych wnioski o wsparcie finansowe. Efektem tego by造 pozytywne odpowiedzi.
Na zadanie pn. Remont wie篡 widokowej na Wielkiej Sowie wraz z zagospodarowaniem terenu gmina Pieszyce otrzyma 294 798,75 z. z programu INTERREG III.

Zako鎍zenie drugiego etapu prac przewidziano na wiosn bie膨cego roku. Wtedy to przewidziano doko鎍zenie remontu wie篡 oraz zagospodarowanie terenu wok馧 tego wyj徠kowego obiektu. Projekt zak豉da ustawienie 豉wek, sto堯w, postawienie ogrodzenia, zainstalowanie o鈍ietlenie, iluminacji oraz monitoringu.

Co zrobiono do tej pory

Obecnie prowadzone s prace zwi您ane z usuwaniem skorodowanych element闚 betonowych elewacji wie篡. Po r璚znym czyszczeniu ca貫j elewacji wykonano reprofilacj powierzchni konstrukcji betonowych zapraw cementowo-polimerow. Nast瘼nie elewacja zostanie oczyszczona wod o du篡m ci郾ieniu. Nast瘼nie wszystkie ods這ni皻e elementy stalowe – kotwy, belki, wsporniki, zabezpieczono odpowiednim preparatem do ochrony antykorozyjnej wchodz帷ym w sk豉d zastosowanej technologii remontu. Obecnie ca豉 powierzchnia elewacji pokrywana jest cienk warstw szpachli podstawowej (gruboziarnistej), kt鏎a b璠zie pokrywana kolejnymi warstwami szpachli wyko鎍zeniowej.

Po zako鎍zeniu tych prac ca豉 elewacja zostanie dwukrotnie pomalowana farb impregnuj帷.

Na wie篡 widokowej zainstalowano ju niemal wszystkie okna. Do zamontowania pozosta造 jeszcze trzy okna, tzw. na鈍ietlacze. Ich monta uzale積iony jest od czynno軼i zwi您anych z wykonaniem nowej elewacji zewn皻rznej. Teren wok馧 wie篡 zosta ogrodzony .

Zakres prac, kt鏎e w sumie zostan przeprowadzone, obejmuje napraw i uzupe軟ienie ubytk闚 elewacji, wykonanie nowego pocienionego tynku, obr鏏ki blacharskie z blachy cynkowej, wykonanie instalacji odgromowej, odnowienie tynk闚 wewn皻rznych, wykonanie 郵usarki budowlanej (drzwi, kraty) oraz wykonanie wewn皻rznej instalacji elektrycznej.

Tymczasem czekaj帷 na fina tej inwestycji skontaktowali鄉y si z innym niezwyk造m cz這wiekiem, kt鏎emu le篡 na sercu dobro innej Wie篡 Bismarcka. W tym celu musimy przenie嗆 si do Srokowa. Budow tutejszej wie篡 rozpocz皻o 19 pa寮ziernika 1901 roku. Otwarto 13 lipca 1902 roku. Wie瘸 mia豉 12,5 metra wysoko軼i. Ruiny wie篡 zachowa造 si do dzisiaj. We wrze郾iu 2004 roku dzi瘯i staraniom Piotra Milewskiego wie輳 wpisano do rejestru zabytk闚. Dzi瘯i temu zosta豉 obj皻a prawn ochron. Planowane jest powo豉nie stowarzyszenia, kt鏎e mog這by zebra 鈔odki na renowacj obiektu.

Skontaktowali鄉y si z Panem Milewskim i przedstawili鄉y los 鈍iebodzi雟kiej wie篡. Oto co nam powiedzia:
- Sytuacja wie篡, kt鏎 Pan opisuje jest nieco trudna pod wzgl璠em prawnym poniewa wie瘸 ma ju w豉軼iciela, kt鏎y najwyra幡iej prowadzi wewn徠rz jakie dzia豉nia.
Aby uratowa obiekt, nale篡 wyst徙i do Wojew鏚zkiego Konserwatora Zabytk闚 z wnioskiem o wpisanie wie篡 do rejestru zabytk闚. Prawo zezwala na taki wpis na wniosek os鏏 trzecich (czyli nie w豉軼iciela, kt鏎y mo瞠 nie mie takich intencji), je瞠li istnieje realna gro嬌a zniszczenia lub dewastacji obiektu. Bardzo pomocn mo瞠 by w takiej sytuacji jaka regionalna organizacja spo貫czna, stowarzyszenie rozwoju itp..

Jeszcze w roku 2002 obecny w豉軼iciel budowli mia wobec niej okre郵one zamiary. Nie wiadomo jak jest dzisiaj. Wed逝g tego co podaje strona bismarcktureme.de, Henryk M. poszukuje inwestor闚, kt鏎zy chcieliby kupi i (lub) wyremontowa j.

W przypadku wpisania wie篡 w rejestr zabytk闚 najprawdopodobniej w豉軼iciel zmuszony by豚y pozby si obiektu. - Je瞠li ten manewr si powiedzie, w豉軼iciel zapewne szybko zechce pozby si obiektu poniewa zgodnie z prawem musi dba o to by ten trwa przynajmniej w stanie nie pogorszonym za wszelkie adaptacje i podobne dzia豉nia przy obiekcie musz by uzgadniane z Konserwatorem Zabytk闚, co bywa dla niekt鏎ych wielce uci捫liwe – t逝maczy Piotr Milewski. – W闚czas b璠zie mo積a rozpocz望 starania, by wie瘸 sta豉 si ciekawym obiektem przyci庵aj帷ym turyst闚 i przynosi豉 nawet jaki skromny doch鏚.

Warto w tym miejscu wspomnie, i Rada Miejska przyj窸a Uchwa豉 Nr XLII/395/05 z dnia 29 grudnia 2005 r. w sprawie zasad i trybu post瘼owania o udzielenie, rozliczenie i kontroli wykorzystania dotacji na prace konserwatorskie, restauratorskie lub roboty budowlane przy zabytkach wpisanych do rejestru zabytk闚, nie stanowi帷ych w豉sno軼i gminy. Do wgl康u tutaj.

Czy jednak warto cokolwiek w tej sprawie robi? Pom騜cie prosz os康zi t kwesti. Piszcie, komentujcie, wyra瘸jcie swoje zdanie jakiekolwiek by ono nie by這 tylko b豉gam nie b康嬈ie oboj皻ni. Kiedy otwierano Cmentarz Orl徠 Lwowskich, Prezydent Wiktor Juszczenko powiedzia: "Trzeba by這 du穎 cierpliwo軼i i m康ro軼i, by ta uroczysto嗆 w ko鎍u si odby豉". Czy nam starczy cierpliwo軼i i przede wszystkim m康ro軼i by zrozumie, 瞠 troska o zabytki nie mo瞠 mie zwi您ku z polityk a jest wsp鏊nym dobrem nas i naszych dzieci.

Na koniec zapraszam jeszcze na ma陰 w璠r闚k bez zb璠nych komentarzy. Ostr鏚a Zbudowana 1902 roku z ciosanych kamieni narzutowych. Wysoko嗆 oko這 10 m. Stan dobry. Wie瘸 widokowa. Mr庵owo Po wojnie stacja radiowo-telewizyjna. Stan wie篡 bardzo dobry. L瑿ork Stan bardzo dobry. Do lat 60-tych by豉 tam restauracja. Obecnie budynek u篡tkuje Miejskie przedsi瑿iorstwo Wodoci庵闚 i Kanalizacji Sp. z o. o. w L瑿orku Zielona G鏎a Stan dobry. Wie瘸 spe軟ia rol wie篡 przeciwpo瘸rowej. Dost瘼na jest dla zwiedzaj帷ych dzi瘯i uprzejmo軼i pracownik闚. Szczecinek Wie瘸 wymaga renowacji. W ubieg造m roku by豉 otwarta. 安idy Wymaga renowacji Okonek Do niedawna u篡wana jako wie瘸 przeciwpo瘸rowa. Obecnie stan nieznany. Szczecin Wpisana do rejestru zabytk闚. W 2001 roku kupiona przez osob prywatn. Za zabytek zap豉ci w drodze przetargu (jedyny oferent) ponad 350 tys. PLN. U篡tkuje przyleg造 grunt. W my郵 umowy mia przeznaczy j na cele turystyczne. Do roku 2004 nie podj皻o 瘸dnych prac. Wie瘸 jest uszkodzona. Jan闚ek Od roku 2003 prawnie chroniona. Sob鏒ka W roku 2002 dost瘼na dla zwiedzaj帷ych jako „wie瘸 widokowa” Szczeg鏊ne podzi瘯owania za pomoc sk豉dam Piotrowi Milewskiemu oraz Paw這wi Brzozowskiemu redaktorowi Gazety Pieszyckiej oraz portalu www.pieszyce.pl.

Artur Judkowiak
Szczeg鏊ne podzi瘯owania za pomoc sk豉dam Piotrowi Milewskiemu oraz Paw這wi Brzozowskiemu redaktorowi Gazety Pieszyckiej oraz portalu www.pieszyce.pl.



adres tego artyku逝: www.schwiebus.pl/articles.php?id=132